Biografie

John William Money werd op 8 juli 1921 geboren in Morrinsville, Nieuw-Zeeland. Hij promoveerde in 1952 aan Harvard en bouwde zijn carrière aan Johns Hopkins University in Baltimore. Daar richtte hij in 1966 de Gender Identity Clinic op — de eerste van haar soort ter wereld. Hij publiceerde meer dan 2000 artikelen en boeken. Hij overleed op 7 juli 2006 in Towson, Maryland.

De term gender

Vóór Money werd "gender" in het Engels vrijwel uitsluitend gebruikt in de taalkunde (mannelijk/vrouwelijk woordgeslacht). In zijn proefschrift en vervolgpublicaties vanaf 1955 introduceerde Money "gender role" voor het sociaal-psychologische tegenhanger van anatomisch geslacht. Zijn leerling Robert Stoller voegde in 1968 "gender identity" toe. Deze begrippenparen zijn vervolgens overgenomen door DSM, ICD, WPATH en activistische kaders.

Het Reimer-experiment

Op 27 april 1966 raakte de zeven maanden oude David Reimer bij een mislukte elektrocauterisatie ernstig beschadigd aan zijn penis. Money adviseerde de ouders het kind voortaan als meisje op te voeden. Op 22 maanden onderging David castratie en chirurgische constructie van vrouwelijke genitalia. Hij kreeg de naam "Brenda". Zijn eeneiige tweelingbroer Brian bleef onbehandeld en fungeerde voor Money als ideale natuurlijke controlegroep.

De publicatie van 1972

In Man & Woman, Boy & Girl (Johns Hopkins University Press, 1972) presenteerde Money de casus als bewijs dat gender vrijwel volledig sociaal aangeleerd is. "Brenda" zou zich geheel vrouwelijk gedragen. De New York Times noemde het werk het belangrijkste in de sociale wetenschappen sinds de Kinsey-rapporten. Op deze ene casus bouwde de wetenschappelijke acceptatie van de gender-leer.

Het seksueel misbruik

Money eiste jaarlijkse bezoeken van David en Brian. Daarin liet hij de tweeling — op het hoogtepunt zes tot acht jaar oud — zich uitkleden, elkaars genitaliën inspecteren en seksuele houdingen aannemen. Money omschreef dit in zijn publicaties als "childhood sexual rehearsal play" en verdedigde het als wetenschappelijk noodzakelijk. David sprak er later in interviews en bij Colapinto over als ernstig traumatiserend.

Detransitie en blootlegging

Op zijn veertiende kreeg David de waarheid van zijn vader te horen. Hij stopte onmiddellijk met leven als meisje en begon met testosteron, mastectomie en falloplastiek. In 1997 publiceerden Milton Diamond en Keith Sigmundson Sex reassignment at birth in Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine. Daarin werd onomstotelijk gedocumenteerd dat David nooit als meisje had gefunctioneerd en dat Money de mislukking jarenlang verborg. John Colapinto reconstrueerde de zaak in As Nature Made Him (2000). Money heeft tot zijn dood in 2006 geen rectificatie gepubliceerd.

Sterfgevallen

David Reimer deed vóór zijn eenentwintigste twee zelfmoordpogingen. Zijn tweelingbroer Brian Reimer ontwikkelde schizofrenie en overleed in 2002 aan een overdosis antidepressiva. David Reimer pleegde op 4 mei 2004 zelfmoord, 38 jaar oud.

Doorwerking

Money's kernpremisse — gender als sociaal plooibaar fenomeen, met het lichaam als correctiedoel — vormt de theoretische basis van: het hedendaagse begrip "gender identity", de WPATH Standards of Care (sinds 1979), het Nederlands Protocol (Cohen-Kettenis, jaren 1990), puberteitsremmers bij minderjarigen, en het juridisch concept van "gender op zelfverklaring". Geen van deze latere ontwikkelingen heeft Money's premisse empirisch alsnog onderbouwd. De Cass Review (2024), NICE (2020, 2021), SBU (Zweden, 2022) en COHERE (Finland, 2020) concluderen dat de evidentiebasis voor medische transitiebehandeling bij minderjarigen zwak is.

Andere casuïstiek

De Reimer-zaak was niet het enige falen. Money behandelde meerdere kinderen met DSD (Disorders of Sex Development) volgens hetzelfde protocol — vroege castratie of clitorectomie en sociale toewijzing aan het andere geslacht. Een aanzienlijk deel van deze patiënten hervatten in volwassenheid hun oorspronkelijke geslacht of leidden onder ernstige psychische klachten. Money publiceerde voornamelijk over zijn vermeende successen.

1. Diamond M, Sigmundson HK. Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications. Arch Pediatr Adolesc Med. 1997;151(3):298-304.
2. Colapinto J. As Nature Made Him: The Boy Who Was Raised as a Girl. New York: HarperCollins; 2000.
3. Money J, Ehrhardt AA. Man & Woman, Boy & Girl. Baltimore: Johns Hopkins University Press; 1972.
4. Money J. Gender: history, theory and usage of the term in sexology and its relationship to nature/nurture. J Sex Marital Ther. 1985;11(2):71-79.
5. Cass H. Independent Review of Gender Identity Services for Children and Young People: Final Report. London: NHS England; 2024.
6. Biggs M. The Dutch Protocol for Juvenile Transsexuals: Origins and Evidence. J Sex Marital Ther. 2023;49(4):348-368.