Home › Juridisch › Paspoort wijzigen

Paspoort wijzigen

Na een wijziging van de geslachtsregistratie of een naamwijziging blijft een bestaand paspoort geldig tot de vervaldatum, maar het document komt dan niet meer overeen met de BRP. U kunt een nieuw paspoort aanvragen waarop de bijgewerkte gegevens staan. Deze pagina beschrijft de procedure en plaatst enkele praktische en juridische kanttekeningen.

Wanneer kunt u een nieuw paspoort aanvragen?

U kunt een nieuw paspoort aanvragen nadat uw gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) zijn bijgewerkt. De gemeente verwerkt eerst de gewijzigde geslachtsregistratie of naam in de BRP; daarna vraagt u bij dezelfde gemeente een nieuw reisdocument aan.

De aanvraagprocedure

De procedure verloopt als een reguliere paspoortaanvraag:

• Maak een afspraak bij Burgerzaken van uw gemeente.
• Neem een recente pasfoto mee die voldoet aan de eisen van de Rijksoverheid.
• Lever uw oude reisdocument in (tenzij verlopen of verloren).
• Betaal de leges. De hoogte verschilt per gemeente en per type document.
• Het document is na circa vijf werkdagen op te halen of wordt bezorgd.

Geslachtsvermelding in het paspoort

Het Nederlandse paspoort vermeldt het geslacht als M (male) of F (female). Deze velden volgen ICAO-standaard 9303 voor reisdocumenten en zijn internationaal geüniformeerd. Sommige landen kennen daarnaast een X-vermelding, maar Nederland niet. Een X-vermelding is in een paspoort overigens niet altijd praktisch: een aantal bestemmingen accepteert X niet bij grenscontrole en sommige luchtvaartmaatschappijen kunnen reserveringen niet matchen.

Reizen met een document dat afwijkt van uw uiterlijk of biologische geslacht

Zolang uw paspoort niet is vervangen, kunt u reizen met het oude document. Bij grenscontroles binnen de EU is dit zelden een probleem; daarbuiten kan het tot vragen leiden. Daarnaast is er een principiële kant: bij sommige veiligheids- en identiteitscontroles (luchthavens met body scanners, medische ingrepen in het buitenland) wordt biologisch geslacht relevant geacht. Een paspoort dat juridisch correct is, maar afwijkt van het waargenomen of biologische geslacht, kan vertraging of nadere bevraging opleveren. Informeer vooraf bij het ministerie van Buitenlandse Zaken over de situatie in uw bestemming.

Spoed

Bij spoed kunt u een spoedpaspoort aanvragen. Hiervoor gelden hogere leges en een kortere doorlooptijd.

Kritische noot: identiteit, identificatie en veiligheid

Een paspoort is geen statement van identiteit, maar een door de staat afgegeven identificatiemiddel waarmee personen aan grenzen en in databases gekoppeld worden aan biometrische en biologische kenmerken. Hoe meer juridische geslachtsregistratie wordt losgekoppeld van biologisch geslacht, hoe groter de behoefte aan parallelle markers voor veiligheid en gezondheid. In sommige landen wordt daarom in medische dossiers en bij grenscontroles aanvullend gewerkt met biologisch geslacht naast juridisch gender. Dit ligt buiten de Nederlandse praktijk maar is voor reizigers een relevant punt.