Home › Juridisch › De conversiewet betekent het einde van de gendertransitie

De conversiewet betekent het einde van de gendertransitie

Essay door Edward Jansen

De nieuwe conversiewet wil één ding regelen: niemand mag een ander bewegen tot een andere seksuele gerichtheid of een andere genderidentiteit dan zijn eigen. De wetgever noemt zulke pogingen schadelijk, onomkeerbaar in hun gevolgen, en daarom strafbaar. Dat klinkt zorgvuldig. Maar wie de wet leest zoals ze er staat, ziet iets wat de indieners zelf niet lijken te willen zien: dezelfde tekst die de homo beschermt tegen ompoling, verbiedt en passant de hele gendertransitie.

De wet, letterlijk genomen

De wet spreekt over handelingen die erop gericht zijn iemands gerichtheid of identiteit te veranderen. Daar valt het kerktraject van vroeger onder. Daar valt het "praatcircuit" onder. Maar daar valt evengoed elk medisch traject onder dat tot doel heeft een meisje als jongen te laten leven of een jongen als meisje. Want wat is een puberteitsremmer anders dan het tegenhouden van de identiteit die het lichaam aan het worden is? Wat is cross-sex hormoonbehandeling anders dan het actief omduwen van die identiteit naar de tegenovergestelde? Wat is een mastectomie op een gezond zestienjarig meisjeslichaam anders dan de meest definitieve conversiehandeling die de geneeskunde kent?

De wetgever wilde de homo beschermen tegen de pastor. Met dezelfde woorden beschermt hij het kind tegen de endocrinoloog.

Twee dingen kunnen niet tegelijk waar zijn

De huidige verdediging luidt dat medische transitie geen conversie is, want het lichaam wordt aangepast aan de innerlijke identiteit, niet omgekeerd. Dat klinkt sluitend tot je doorvraagt. Wie bepaalt welke kant van die twee — lichaam of gevoel — de werkelijke identiteit draagt? De wet die hier voorligt, heeft die vraag al beantwoord. Ze stelt dat de gerichtheid en identiteit van een mens niet door druk, gesprek of behandeling om te buigen zijn. Wie dat aanneemt, kan niet tegelijk volhouden dat het lichaam van een veertienjarige wél de "verkeerde" kant op staat en met blokkers en hormonen "in lijn gebracht" mag worden. Of de identiteit ligt vast en is onaantastbaar — dan is iedere medische tussenkomst overbodig en schadelijk. Of de identiteit is plooibaar — dan vervalt het hele bestaansrecht van de conversiewet.

Twee dingen kunnen niet tegelijk waar zijn. De wet kiest, of ze het wil of niet.

Wie er werkelijk geconverteerd wordt

Onder de jongeren die zich nu aanmelden voor een traject is een onevenredig groot aandeel homoseksueel. Meisjes die op meisjes vallen. Jongens die op jongens vallen. Zonder traject zouden zij opgroeien tot lesbische vrouwen en homoseksuele mannen. Met traject worden hun borsten weggesneden, hun stemmen verlaagd, hun baarmoeders verwijderd, hun penissen omgebouwd — en aan het eind van die reis heten zij heteroseksuele mannen en heteroseksuele vrouwen. Dat is geen taalkundige vondst van mij. Dat is wat er gebeurt.

De pastor die vroeger een lesbisch meisje probeerde om te bidden tot heteroseksuele vrouw, deed in essentie hetzelfde als de hulpverlener die nu hetzelfde meisje begeleidt naar testosteron, baardgroei en mannenkleding. Het eindpunt is identiek: een vrouw die op vrouwen valt, wordt op papier hetero gemaakt. De pastor faalde, want zijn middelen waren zwak. De hulpverlener slaagt, want zijn middelen zijn onomkeerbaar. Daarmee is hij niet onschuldiger. Hij is gevaarlijker.

Wat de wet, eenmaal aangenomen, in werking zet

Zodra de conversiewet er ligt, kan een advocaat namens een detransitioner aanvoeren dat haar artsen, school, hulpverleners en online omgeving haar onder druk hebben gezet tot het afwijzen van haar lichaam en haar seksuele gerichtheid. Zij komt met littekens en met dossiers. De wet zegt: dat is strafbaar. De rechter zal niet kunnen uitleggen waarom hetzelfde feitencomplex bij een homo-naar-hetero traject wel onder de wet valt en bij een lesbisch-meisje-naar-trans-man traject niet. De redenering houdt geen stand zodra ze in een zittingszaal hardop wordt uitgesproken.

De eerste vonnissen zullen volgen. De WPATH-richtlijn zal moeten wijken. De gendertransitie zoals wij die de afgelopen vijftien jaar hebben zien groeien — als routekaart, als zorgpad, als jongerenproduct — zal in haar huidige vorm niet kunnen voortbestaan.

Tot slot

Ik denk niet dat de indieners dit voor ogen hadden. Zij wilden een gebaar maken naar één doelgroep en wisten van de andere niet wat eraan vastzat. Maar wetten werken niet op intenties, ze werken op tekst. En de tekst die hier ligt, sluit, eerlijk gelezen, het hek van de transitiezorg. Niet door verbod van bovenaf, maar door de eigen logica die de wetgever zelf heeft geschreven.

De conversiewet beschermt de homo tegen de pastor. Zij beschermt, of zij wil of niet, ook het kind tegen de chirurg. Daar is, als wij wat wij zeggen ook menen, geen ontkomen aan.