Heim › Hugtök › Fjölkynja

Fjölkynja

„Fjölkynja“ vísar til fólks sem skilgreinir sig samtímis með mörgum tilteknum kynjum — oft fleiri en tveimur, með mismiklum styrkleika og breytilegri samsetningu. Hugtakið hefur verið í umferð frá upphafi 21. aldar í óbínískum netsamfélögum.

Hvað er átt við?

Gríska forskeytið „poly-“ merkir „margur“ eða „mörg“. Einstaklingur sem kallar sig fjölkynja getur upplifað þrjú, fimm eða jafnvel fleiri „kyn“ samtímis, þar á meðal hefðbundin kyn (karl, kona) en einnig nýrri eða sjálfsköpuð heiti. Þetta er frábrugðið tvíkynja (tvö kyn) og þríkynja (þrjú kyn); munurinn á fjölkynja og alkynja er sá að fjölkynja gerir ráð fyrir tilteknum fjölda eða afmörkuðu mengi kynja, en alkynja vísar til „allra“ kynja.

Aðgreining og skörun

Í reynd eru hugtökin fjölkynja og alkynja oft notuð jöfnum höndum. Sumt fjölkynja fólk tilgreinir nákvæmlega hvaða kyn það upplifir „samtímis“ — til dæmis „kynlaust, demístrákur og xenókyn“. Slíkar upptalningar koma einkum fyrir í netsamfélögum tengdum Tumblr, TikTok og Discord.

Samfélagslegt og hagnýtt samhengi

Fjölkynja kemur ekki fyrir á opinberum skjölum og hefur litla sem enga þýðingu utan netsamfélaga. Fornöfn eru mjög breytileg; sumir skipta um fornafn eftir þeim kynþætti sem þeir upplifa hverju sinni.

Gagnrýnin sjónarmið

Sú forsenda að einstaklingur geti upplifað mörg kyn „samtímis“ á sér hvorki fræðilegan né klínískan stuðning. Gagnrýnendur benda á að útbreiðsla örmerkinga á þessu sviði sé fyrst og fremst félagsfræðilegt fyrirbæri: mótun sjálfsmyndar innan tiltekinna netsamfélaga, ekki uppgötvun á fyrirliggjandi flokkum. Fyrir einstaklinginn sjálfan er upplifunin vitaskuld raunveruleg; það gerir merkinguna þó ekki að sérstökum flokki.