Home › Begrippen › Kathoey

Kathoey

'Kathoey' (Thais: กะเทย) is een Thaise aanduiding die historisch zowel feminiene mannen, transvrouwen, als intersekse-personen omvatte. In hedendaags Thais taalgebruik verwijst kathoey vooral naar AMAB-personen die zich als vrouw presenteren of leven. In populair Engels wordt soms ook de term 'ladyboy' gebruikt, die in Thailand zelf als denigrerend kan worden ervaren.

Wat wordt ermee bedoeld?

Kathoey is geen exact equivalent van 'transgender vrouw': het is een culturele categorie met diepe wortels in de Thaise boeddhistische en sociale geschiedenis. De groep heeft een zichtbare aanwezigheid in de Thaise media, mode en entertainment, maar de sociaaleconomische positie blijft kwetsbaar — kathoey-jongeren komen op de arbeidsmarkt vaak in lagere segmenten terecht.

Onderscheid en overlap

Vergelijkbare derde-genderrollen elders zijn hijra (Zuid-Azië), fa'afafine (Samoa) en muxe (Mexico). Anders dan bij hijra is er bij kathoey geen religieus-ceremoniële traditie van zegening; de rol is sociaal en cultureel, niet rituele.

Maatschappelijke en praktische context

Thailand kent geen juridische erkenning van een derde gender; kathoey blijven in officiële documenten man. De zichtbaarheid in de Thaise samenleving is groot, maar formele gelijkstelling ontbreekt: een kathoey kan bijvoorbeeld geen huwelijk als vrouw aangaan. Thailand is medisch toonaangevend in transitiezorg en feminiserende chirurgie; veel buitenlandse trans personen reizen naar Bangkok voor ingrepen.

Kritische perspectieven

Het Westerse 'transgender'-frame past niet één-op-één op kathoey: de term heeft een eigen culturele lading en sluit traditioneel ook feminiene homoseksuele mannen in die zichzelf niet als vrouw zien. Het herlabelen van kathoey als 'Thaise trans' projecteert hedendaagse Westerse categorieën op een lokaal sociaal fenomeen — verhelderend in sommige opzichten, vervormend in andere.