Home › Begrippen
Genderbegrippen
Een gesorteerd overzicht van alle gangbare termen rond gender — van klassieke identiteitslabels tot recente online zelfomschrijvingen en culturele varianten. Bij elke term staat een korte uitleg; klik door voor een uitgebreid artikel met herkomst, betekenis en kritische context.
Het aantal genderbegrippen is de afgelopen vijftien jaar fors gegroeid. Veel termen komen uit online gemeenschappen en zijn niet wetenschappelijk afgebakend; andere stammen uit medische literatuur of uit specifieke culturen. Deze pagina probeert het hele veld inzichtelijk te maken, zonder het verschil tussen biologisch geslacht (binair, stabiel) en zelfgekozen identiteitslabels uit het oog te verliezen. Een algemene introductie staat op Wat is gender? en Gender en biologisch geslacht.
Basistermen
Transgender
Iemand wiens genderidentiteit afwijkt van het geslacht bij geboorte.
Cisgender
Iemand wiens genderidentiteit overeenkomt met het geboortegeslacht.
Intersekse
Zeldzame biologische condities met atypische geslachtskenmerken.
Non-binair
Identiteit buiten de tweedeling man/vrouw.
Genderqueer
Verzamelterm voor identiteiten die de man/vrouw-norm afwijzen.
Androgyn
Combinatie van mannelijke en vrouwelijke kenmerken of expressie.
Non-binaire en gerelateerde labels
Agender
Geen gendergevoel ervaren of het concept gender afwijzen.
Bigender
Identificatie met twee genders, gelijktijdig of afwisselend.
Trigender
Identificatie met drie genders, vaak wisselend.
Pangender
Identificatie met alle of meerdere genders tegelijk.
Polygender
Identificatie met meerdere specifieke genders.
Genderfluid
Genderbeleving die in de tijd verandert.
Genderflux
Wisselende intensiteit van het gendergevoel.
Demi-gender
Gedeeltelijke identificatie met een gender.
Demiboy
Gedeeltelijke identificatie met 'jongen' of 'man'.
Demimeisje
Gedeeltelijke identificatie met 'meisje' of 'vrouw'.
Genderfae
Genderfluid binnen het vrouwelijke spectrum.
Maverique
Een gendergevoel los van het man/vrouw-kader.
Neutrois
Sterke wens naar een 'neutrale' geslachtspresentatie.
Xenogender
Identiteit beschreven via niet-menselijke metaforen.
Aporagender
Een gender los van man, vrouw of iets daartussenin.
Transitierichting en geboortegeslacht
Transmasculien
Persoon met vrouwelijk geboortegeslacht die zich in masculiene richting beweegt.
Transfeminien
Persoon met mannelijk geboortegeslacht die zich in feminiene richting beweegt.
MTF
Male-to-female; transitie van mannelijk naar vrouwelijk.
FTM
Female-to-male; transitie van vrouwelijk naar mannelijk.
AMAB
Assigned Male at Birth — als jongen geboren.
AFAB
Assigned Female at Birth — als meisje geboren.
Culturele en historische termen
Two-spirit
Term uit inheemse Noord-Amerikaanse culturen.
Hijra
Derde-gendergroep in Zuid-Azië, eeuwenoude traditie.
Kathoey
Thaise aanduiding voor transvrouwen en feminiene mannen.
Fa'afafine
Samoaanse derde-genderrol; AMAB-personen in vrouwelijke rol.
Muxe
Derde-genderrol bij de Zapoteken in Mexico.
X-gender
Japans label voor identiteiten buiten man/vrouw.
Travesti
Latijns-Amerikaanse term voor feminiene AMAB-personen.
Brede en algemene termen
Genderneutraal
Niet expliciet mannelijk of vrouwelijk vormgegeven.
Genderdivers
Paraplubegrip voor variatie in genderbeleving en -expressie.
Gendervariant
Afwijking van de gangbare gendernormen, vooral in expressie.
Verwante artikelen
Bronnen
- Coleman, E. et al. (2022). Standards of Care for the Health of Transgender and Gender Diverse People, Version 8. WPATH. DOI
- Cass, Hilary (2024). Independent Review of Gender Identity Services for Children and Young People: Final Report. NHS England. Tekst
- Hembree, W.C. et al. (2017). "Endocrine Treatment of Gender-Dysphoric/Gender-Incongruent Persons." Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 102(11). DOI
- Aultman, B. (2014). "Cisgender." TSQ: Transgender Studies Quarterly, 1(1-2). DOI
- Richards, C. et al. (2016). "Non-binary or genderqueer genders." International Review of Psychiatry, 28(1). DOI
- Stock, Kathleen (2021). Material Girls: Why Reality Matters for Feminism. Fleet.
- Joyce, Helen (2021). Trans: When Ideology Meets Reality. Oneworld.
- Butler, Judith (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge.