J.K. Rowling

Þann 10. júní 2020 birti breski rithöfundurinn J.K. Rowling langa ritgerð á eigin vef, undir heitinu J.K. Rowling Writes about Her Reasons for Speaking out on Sex and Gender Issues. Hún var svar hennar við gagnrýni sem fylgdi fyrri færslum hennar á samfélagsmiðlum.

Aðalgreinin um þetta efni er J.K. Rowling.

Um hvað málið snýst

Rowling nefnir fimm ástæður fyrir því að hún hafi áhyggjur af því sem hún kallar nýja transaktívismann. Hún bendir á mikilvægi hugtaksins kyn fyrir góðgerðarstarf sitt, málfrelsið og mikla fjölgun ungra kvenna sem vilja gangast undir kynleiðréttingu. Í því samhengi vísar hún í rannsókn Lisa Littman. Hún segir einnig í fyrsta sinn frá því að hún hafi orðið fyrir heimilisofbeldi og kynferðislegri árás og útskýrir hvers vegna hún vill halda úti aðskildum rýmum fyrir konur. Jafnframt skrifar hún að trans fólk eigi skilið vernd.

Viðtökur og gagnrýni

Ritgerðin vakti hörð viðbrögð víða um heim. Samtök hinsegin fólks og nokkrir leikarar úr Harry Potter-kvikmyndunum tóku opinberlega afstöðu gegn henni, en aðrir studdu hana. Greinin er talin hafa markað tímamót í umræðunni um kyn og samfélag og hefur enn áhrif á alþjóðlega þróun.

Tilefnið

Undanfari málsins hófst í desember 2019, þegar Rowling lýsti á Twitter yfir stuðningi við Maya Forstater, skattasérfræðing sem missti starf sitt eftir ummæli um kyn og kyngervi. Í júní 2020 gagnrýndi hún grein sem fjallaði um fólk sem fær tíðir í stað þess að tala um konur. Í ritgerðinni skrifar Rowling að hún hafi þá þegar verið búin að kynna sér málið í tæp tvö ár, að hluta vegna glæpasögu og að hluta vegna persónulegs áhuga. Hún nefnir tölur, þar á meðal 4.400 prósenta fjölgun á tíu árum í fjölda stúlkna sem vísað var í meðferð í Bretlandi. Hún snýst einnig gegn áformum Skota um að einfalda lagalega viðurkenningu kyns og lýsir hótununum sem hún fékk. Tímaröð sniðgöngunnar og hótananna er á gendergekte.nl í greininni um aflýsingu J.K. Rowling. Verk rannsóknarkonunnar sem vísað er til er að finna í þessu safni undir Lisa Littman.

Það sem gerðist í kjölfarið

Meðal leikaranna sem tóku opinberlega afstöðu gegn henni voru Daniel Radcliffe, Emma Watson, Eddie Redmayne og Rupert Grint. Í ágúst 2020 skilaði Rowling heiðursviðurkenningu frá samtökunum Robert F. Kennedy Human Rights eftir að formaður þeirra hafði kallað ummæli hennar transfóbísk. Í september 2020 fordæmdu 58 rithöfundar og listamenn, þar á meðal Ian McEwan og Tom Stoppard, níð og svívirðingar í hennar garð í opnu bréfi. Í desember 2022 stofnaði Rowling Beira's Place, stuðningsmiðstöð fyrir þolendur kynferðisofbeldis sem hleypir ekki trans konum inn. Þegar skosk lög gegn hatursglæpum tóku gildi í apríl 2024 mótmælti hún þeim með röð færslna; lögreglan taldi þær ekki fela í sér refsivert brot. Rowling studdi málssókn For Women Scotland með 70.000 pundum. Þann 16. apríl 2025 komst breski Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu í málinu að hugtakið kona í Equality Act 2010 vísi til líffræðilegs kyns. Í ágúst 2026 skrifaði Rowling að fullorðið fólk með þrálátan kynama fyndi að hennar mati stundum aðeins frið eftir skurðaðgerð og hormónameðferð; sjá fréttina um þá skýringu. Sjá einnig trans fólk og öryggi kvenna.