De transgendervlag: betekenis en kleuren

De transgendervlag heeft vijf horizontale banen: lichtblauw, roze, wit, roze en lichtblauw. Lichtblauw staat voor jongens, roze voor meisjes en wit voor mensen die intersekse zijn, in transitie zijn of zich geen van beide voelen. De Amerikaanse Monica Helms ontwierp de vlag in 1999.

Hoe ziet de trans vlag eruit?

De trans vlag bestaat uit vijf even brede horizontale banen. De bovenste en de onderste baan zijn lichtblauw. Daartegenaan liggen twee roze banen. In het midden ligt een witte baan. De vlag is daardoor symmetrisch: hij ziet er hetzelfde uit als u hem ondersteboven hangt. In het Engels heet hij de trans flag of transgender flag, in het Nederlands de transgendervlag of trans vlag. De vlag is het bekendste symbool van mensen die zich transgender noemen. Een korte uitleg van de vlag in eenvoudige taal staat op gender123.nl.

Betekenis van de kleuren van de transgendervlag

De ontwerpster heeft de betekenis van de kleuren zelf uitgelegd. Lichtblauw is de traditionele kleur voor jongetjes. Roze is de traditionele kleur voor meisjes. De witte baan in het midden is bedoeld voor mensen die intersekse zijn, voor mensen die in transitie zijn en voor mensen die vinden dat zij een neutraal of onbepaald gender hebben.

De kleuren blauw en roze verwijzen dus naar de bekende verwachtingen rond jongens en meisjes. Meer over zulke verwachtingen leest u op de pagina over gendernormen.

Wie heeft de transgendervlag ontworpen?

De transgendervlag is ontworpen door Monica Helms, een Amerikaanse transvrouw. Zij maakte het ontwerp in 1999. De vlag werd in 2000 voor het eerst getoond, tijdens een pride-optocht in Phoenix in de Amerikaanse staat Arizona. In de jaren daarna werd hij ook buiten de Verenigde Staten gebruikt. Er bestaan andere ontwerpen voor een transgendervlag, maar dat van Helms is verreweg het bekendst.

Waar is de originele transgender vlag?

De eerste vlag ligt in een museum. Op 19 augustus 2014 schonk Monica Helms het origineel aan het Smithsonian National Museum of American History in Washington. De vlag maakt daar deel uit van de museumcollectie.

Sinds wanneer is de trans flag een emoji?

De transgendervlag is sinds 2020 een emoji. Het Unicode Consortium, de organisatie die bepaalt welke tekens telefoons en computers kunnen tonen, nam de vlag op in Emoji 13.0. Die versie verscheen op 29 januari 2020. De emoji gebruikt het ontwerp van Helms.

Wanneer wordt de transgender vlag gehesen?

De vlag wordt vooral op twee dagen gehesen. Op 31 maart is het Transgender Day of Visibility, de internationale dag van de zichtbaarheid van transgender personen. Op 20 november is het Transgender Day of Remembrance, de dag waarop transgender personen worden herdacht die door geweld zijn omgekomen. Daarnaast is de vlag te zien bij pride-evenementen.

In Nederland was Den Haag de eerste gemeente die de vlag hees. Dat gebeurde op 31 maart 2021, volgens de NOS bij de Hofvijver, het stadhuis en een stadsdeelkantoor. In het buitenland gebeurde het eerder. De Britse stad Brighton and Hove hees de vlag in 2010 op Transgender Day of Remembrance. Het stadhuis van Philadelphia volgde in 2015.

Verwante vlaggen

Na de transgendervlag zijn er meer vlaggen ontworpen voor groepen die vaak in één adem worden genoemd.

• De non-binaire vlag. Ontworpen door Kye Rowan in 2014. De vlag heeft vier banen: geel, wit, paars en zwart. Zie de pagina over non-binair.
• De intersekse-vlag. Ontworpen door Morgan Carpenter van de organisatie Intersex Human Rights Australia in juli 2013. De vlag is geel met een paarse cirkel. Zie de pagina over intersekse.
• De progress-vlag. Ontworpen door Daniel Quasar in 2018. Deze vlag voegt onder meer de kleuren van de transgendervlag toe aan de regenboogvlag. In 2021 maakte Valentino Vecchietti een versie waarin ook de intersekse-vlag is verwerkt.

Het debat over de vlag bij overheidsgebouwen en scholen

Over het hijsen van de vlag door overheden en scholen bestaat discussie. Voorstanders zien het als een teken dat transgender personen erbij horen. Bij het hijsen in Den Haag zei burgemeester Jan van Zanen: "Je doet ertoe, je hoort erbij en je mag er zijn." Tegenstanders vinden dat een overheid of een school neutraal hoort te zijn en geen vlag van een beweging moet voeren.

Dat verschil van mening is terug te zien in besluiten. In de gemeente Land van Cuijk diende FVD op 6 juli 2023 een motie in om alleen nog de Nederlandse, de Brabantse en de gemeentelijke vlag te hijsen. Volgens de motie mag de inwoner neutraliteit van de gemeente verwachten. De raad verwierp de motie met 36 stemmen tegen en 1 stem voor.

In de Amerikaanse staat Utah viel het besluit anders uit. Daar geldt sinds 7 mei 2025 een wet die pride-vlaggen verbiedt op scholen en overheidsgebouwen. De wetgever noemt politieke neutraliteit als reden. In dezelfde staat liet het schooldistrict Davis in 2021 al weten dat op zijn scholen geen pride-vlaggen in de klas mogen hangen. Meer over deze discussies leest u op de pagina's over gender en politiek en gender op school.

Kritische kanttekening

De vlag is een symbool en geen neutrale beschrijving. Twee punten vallen op. Ten eerste rekent de witte baan mensen die intersekse zijn tot dezelfde groep als mensen met een transgender identiteit. Intersekse is echter een zeldzame lichamelijke variatie en geen genderidentiteit. Dat verschil staat uitgelegd op de pagina Intersekse: het derde geslacht?.

Ten tweede gebruikt de vlag blauw voor jongens en roze voor meisjes. Dat zijn precies de traditionele verwachtingen waar de genderbeweging zich op andere momenten tegen keert. Wie de vlag ziet hangen, ziet dus vooral een standpunt: dat genderidentiteit zwaarder weegt dan geslacht. Over dat standpunt wordt verschillend gedacht. Hoeveel benamingen er naast transgender in omloop zijn, leest u op de pagina Hoeveel genders zijn er?.