Heim › Hugtök › AFAB

AFAB

„AFAB“ er skammstöfun á enska hugtakinu „Assigned Female at Birth“ — skráð sem stúlka við fæðingu. Hugtakið á uppruna sinn í bandarísku aktívistamáli og er einkum notað til að tala um einstakling án þess að rugla saman því kyni sem viðkomandi lifir í dag og kyninu sem skráð var við fæðingu.

Hvað er átt við?

AFAB vísar til þess að litið var á einhvern sem stúlku og hann skráður þannig við fæðingu. Í nær öllum tilvikum fer það saman við líffræðilegt kvenkyn (XX-litninga, eggjastokka og kvenkyns kynfæri). Hugtakið er einkum notað í samhengi trans- og kynsegin fólks, þar sem það kyn sem einstaklingurinn lifir í getur verið annað en kynið í fæðingarskrá.

Aðgreining og skörun

Andheitið er AMAB (Assigned Male at Birth). Einstaklingur sem er AFAB getur nú skilgreint sig sem konu, transkarlmanneskju, kynsegin eða á annan hátt — hugtakið segir eitthvað um fortíðina, ekki nútíðina.

Samfélagslegt og hagnýtt samhengi

AFAB-einstaklingar þurfa í heilbrigðisþjónustu að takast á við málefni sem tengjast kvenlíkamanum og hverfa ekki vegna kynvitundar: tíðir, getnaðarvarnir, skimun fyrir leghálskrabbameini, meðgöngu og tíðahvörf. Við læknisfræðilega kynleiðréttingu (svo sem testósterónmeðferð og brjóstnám) eru þessi atriði áfram mikilvæg.

Gagnrýnin sjónarmið

Orðið „assigned“ er hugmyndafræðilega hlaðið: það gefur í skyn að kyn við fæðingu sé félagsleg úthlutun fremur en líffræðileg athugun. Gagnrýnendur, þar á meðal margar konur sem leggja áherslu á mikilvægi kynbundinnar heilbrigðisþjónustu og réttinda, kjósa „kvenkyns“ eða „stúlka“ þegar átt er við líffræði. Hugtakið „AFAB“ er stundum einnig notað á þann hátt að sérstaða þess að vera kona — til dæmis í umfjöllun um kynferðislegt ofbeldi eða meðgöngu — verði óljós.