Heim › Hugtök › Hijra

Hijra

„Hijra“ er heiti yfir félagslegan hóp og hlutverk þriðja kyns á Indlandi, í Pakistan, Bangladess og Nepal, með hefð sem nær margar aldir aftur í tímann. Hijrar eru yfirleitt einstaklingar sem fæddust sem drengir (AMAB) og koma fram í kvenlegu hlutverki, stundum með trúarlega eða athafnalega merkingu. Frá árinu 2014 hefur Indland viðurkennt „hijra“ formlega sem þriðja kyn.

Hvað er átt við?

Hijra er ekki nákvæmlega sama og „trans“: þetta er menningarlegt og félagslegt hlutverk með eigin samfélagsgerð (svokallaðar gharana-fjölskyldur undir stjórn gúrús), trúarleg hlutverk (blessanir við brúðkaup og fæðingar) og sérstaka félagslega sögu. Sumir hijrar gangast undir geldingu („nirvan“); aðrir ekki. Ekki er hægt að yfirfæra þessa reynslu beint yfir á vestræna kynjaflokka.

Mismunur og skörun

Í aktívistísku orðfæri samtímans er „hijra“ stundum kynnt sem indverskt ígildi „trans“, en það gerir sérstöðu hefðarinnar lítið úr. Sambærileg hlutverk þriðja kyns annars staðar eru kathoey (Taíland), fa'afafine (Sámoa), muxe (Mexíkó) og two-spirit (meðal frumbyggja í Norður-Ameríku).

Félagslegt og hagnýtt samhengi

Lögleg viðurkenning á Indlandi (2014, NALSA-dómurinn) veitti hijrum opinbera stöðu, en félagsleg og efnahagsleg staða þeirra er enn viðkvæm: margir hijrar búa við fátækt og hafa hvorki aðgang að hefðbundnum störfum né húsnæði. Samfélagið hefur þróað eigið lífsviðurværi, að hluta til með hefðbundnum blessunarathöfnum og að hluta til með óformlegri vinnu.

Gagnrýnin sjónarmið

Nýleg tilhneiging á Vesturlöndum til að samsama hijra við „kynsegin“ eða „trans“ varpar samtímalegum flokkum yfir á aldagamla hefð sem lítur í grundvallaratriðum öðruvísi út. Hijra er sjálfstætt félagslegt og trúarlegt hlutverk; það að bæta hugtakinu við alþjóðlega skrá yfir „kynjafjölbreytileika“ getur fremur dregið úr sérstöðu hefðarinnar en gert henni rétt. Á sama tíma er efnahagsleg og félagsleg ótryggð margra hijra raunveruleg.