Amsterdam UMC genderpoli (2025)
In januari 2025 werd bekend dat het Kennis- en Zorgcentrum Genderdysforie van Amsterdam UMC, de grootste genderpoli van Nederland, voorlopig geen nieuwe volwassenen in behandeling neemt. NRC berichtte hierover op 9 januari 2025. De Kamerleden Westerveld en Slagt-Tichelman (GroenLinks-PvdA) stelden er op 28 januari 2025 schriftelijke vragen over.
Minister Agema van VWS antwoordde op 7 maart 2025. Volgens haar is er formeel geen patiëntenstop: verwijzen naar het centrum blijft mogelijk, maar volwassenen op de wachtlijst worden tijdelijk niet opgeroepen voor een intake. Kinderen en adolescenten worden nog wel opgeroepen.
Wat erin staat
Als oorzaak noemt de minister het tekort aan psychologen, waardoor de doorstroom van cliënten onder druk staat. Het centrum vraagt de zorgvraag van alle wachtenden uit; ruim de helft van de gebelde volwassenen bleek al elders een vorm van zorg te hebben gehad. De minister verwijst naar afspraken over wachttijden in de ggz en naar een landelijk platform transgenderzorg dat samenwerking en spreiding van zorg moet bevorderen.
Achtergrond en aanleiding
Volgens de berichtgeving waarop de Kamervragen zijn gebaseerd, wachtten volwassenen op dat moment ruim een jaar op een tweede afspraak en kinderen en adolescenten ongeveer twee maanden. Het ziekenhuis adviseerde patiënten contact op te nemen met hun zorgverzekeraar voor zorgbemiddeling. De Kamerleden stelden negen vragen. Zij wilden weten wat de minister doet aan het tekort aan psychologen, of er extra geld komt, welke schade lange wachttijden veroorzaken, of mensen uitwijken naar het buitenland, hoe het staat met de zorgplicht en of de eis van een psychologische diagnose kan vervallen.
Politieke context
De antwoorden hadden op 13 februari 2025 binnen moeten zijn. De minister vroeg uitstel omdat de beantwoording met externe partijen moest worden afgestemd; uit de ambtelijke nota bij de antwoorden blijkt dat dit Amsterdam UMC en de Nederlandse Zorgautoriteit waren. Dezelfde nota plaatst de vragen in een reeks. In het jaar ervoor beantwoordde het ministerie al meerdere sets Kamervragen over kritiek op de Nederlandse aanpak, en de Kamer nam moties van Diederik van Dijk (SGP) en Hertzberger (NSC) aan die om meer onderzoek en onafhankelijk advies vroegen. De Gezondheidsraad kreeg daarop een adviesaanvraag; de commissie is op 5 februari 2025 geïnstalleerd. Zie ook de Kamerbrief over genderzorg voor minderjarigen en de herziening van de kwaliteitsstandaard.
Waarom in dit archief
De antwoorden laten zien hoe groot de druk op de medische genderzorg is en sluiten aan bij andere Nederlandse ontwikkelingen rond wachttijden en capaciteit. De cijfers en oorzaken achter de wachtlijst, met de stop bij Amsterdam UMC, staan op transtijd.nl in het artikel over de wachtlijst in de Nederlandse genderzorg.