Aporagender

'Aporagender' is een non-binair label voor mensen die wel een uitgesproken gendergevoel ervaren, maar dat gevoel beschrijven als los van man, vrouw of een mengvorm daarvan. Het Griekse voorvoegsel 'apo-' betekent 'weg van'. De term werd in 2014 bedacht op Tumblr.

Wat wordt ermee bedoeld?

Aporagender ligt structureel dicht bij maverique: beide labels willen een 'derde gendervlak' uitdrukken dat niet via het man/vrouw-spectrum is te plaatsen. Het verschil met agender is dat aporagender personen hun beleving juist als 'aanwezig en sterk' beschrijven — niet als afwezigheid.

Onderscheid en overlap

De grens tussen aporagender, maverique, neutrois en agender is in de praktijk dun. Welke term iemand kiest hangt vooral af van de gemeenschap waarin de term werd opgepikt en van persoonlijke voorkeur.

Maatschappelijke en praktische context

Aporagender speelt buiten Tumblr en vergelijkbare online ruimten nauwelijks een rol. Op formele documenten komt het niet voor. Nieuw onderzoek laat bovendien zien dat sinds 2023 steeds minder jongeren zich non-binair of trans noemen.

Kritische perspectieven

Net als bij maverique geldt: de claim dat er een gender bestaat 'los van het man/vrouw-spectrum' is empirisch noch klinisch onderbouwd. Het label is een sociale constructie binnen een specifieke online gemeenschap, geen ontdekking van een onderliggende categorie. Het is een van de vele labels in het overzicht van hoeveel genders er zijn. Dat doet niets af aan de beleving van wie zich er wel in herkent.

Herkomst van de term

Volgens de LGBTQIA+ Wiki is 'aporagender' in 2014 bedacht op een Tumblr-blog met dezelfde naam, ongeveer gelijktijdig met maverique. De bedenker zocht een alternatief voor het oudere woord 'aliagender'. Het voorvoegsel is afgeleid van het Griekse 'apo', dat de wiki weergeeft als 'gescheiden'. De vlag wordt toegeschreven aan de gebruiker Hyaenahart. Blauw en roze staan daarin aan de uiteinden, om de afstand tot man en vrouw te tonen. Het woord valt onder de bredere noemer non-binair.