Neutrois

'Neutrois' is een identiteitslabel voor mensen die zichzelf als geslachtsneutraal beleven en — anders dan bij agender — vaak een uitgesproken voorkeur hebben voor een 'neutrale' lichamelijke presentatie. De term werd in 1995 bedacht door H.A. Burnham en circuleert sinds de jaren 2000 in non-binaire kringen.

Wat wordt ermee bedoeld?

Wie zich neutrois noemt, beschrijft een innerlijke beleving zonder mannelijk of vrouwelijk gender, vaak gekoppeld aan de wens om noch als man noch als vrouw te worden gezien. In de Engelstalige literatuur komt het voor dat neutrois personen medische stappen overwegen die richting een 'androgyne' of geslachtsloze lichaamspresentatie bewegen — bijvoorbeeld mastectomie bij AFAB-personen — zonder de transitie richting het andere geslacht door te zetten.

Onderscheid en overlap

Neutrois ligt dicht bij agender, maar het accent verschilt: agender beschrijft vooral de afwezigheid van een innerlijk gendergevoel, neutrois benadrukt de wens naar een neutrale uiterlijke presentatie. In de praktijk gebruiken sommigen de termen door elkaar.

Maatschappelijke en praktische context

De term is in Nederland weinig gangbaar en komt in formele systemen niet voor. Medische trajecten die op een 'neutrale' lichaamspresentatie zijn gericht — zonder volledige transitie — zijn omstreden binnen de transgenderzorg, omdat ze niet passen binnen richtlijnen die uitgaan van transitie richting het andere geslacht.

Kritische perspectieven

Een 'neutraal' menselijk lichaam bestaat biologisch niet: ieder lichaam is mannelijk of vrouwelijk. Streven naar lichamelijke neutraliteit via ingrijpende, deels onomkeerbare chirurgie is daarom een ingrijpende stap met een twijfelachtige uitkomst. Zie ook cijfers over detransitie: een aanzienlijk deel van mensen die niet-binaire transitiestappen zetten, komt daar later op terug. Wat daarbij onder detransitie en onder spijt wordt verstaan, staat in definities van detransitie en spijt. Voor wie twijfelt over een non-binaire identiteit en de medische gevolgen heeft transkompas.nl een aparte route.