Definities van detransitie en spijt

Detransitie is geen eenduidig begrip.

Detransitie

Detransitie is geen eenduidig begrip. Het kan slaan op het sociaal terugkeren naar de oorspronkelijke geslachtsrol, het staken van hormoonbehandeling, het ondergaan van herstelchirurgie, het terugdraaien van de juridische geslachtsregistratie, of een combinatie daarvan.

Spijt

Spijt is een aparte categorie. Iemand kan stoppen met transitie zonder spijt (bijvoorbeeld vanwege gezondheidsredenen of sociale druk), en iemand kan spijt hebben zonder volledig terug te keren. In wetenschappelijke literatuur worden verschillende meetinstrumenten gebruikt, wat vergelijking bemoeilijkt.

Belang voor cijfers

De keuze van definitie heeft grote invloed op gerapporteerde percentages. Spijt na chirurgie wordt vaak lager gerapporteerd dan algemene detransitie. Beleidsmatig is differentiatie van belang om zinvolle conclusies te trekken.

Verwante begrippen

In de literatuur lopen drie begrippen door elkaar. Desistance is het verdwijnen van genderdysforie bij een kind of jongere vóórdat een medische behandeling is begonnen. Detransitie is het stoppen of terugdraaien van een transitie die al was ingezet. Spijt is het gevoel dat de transitie een vergissing was. De Spaanse onderzoeker Pablo Expósito-Campos stelde in 2021 voor om onderscheid te maken tussen mensen die stoppen omdat zij zich niet langer transgender voelen, en mensen die stoppen om een andere reden, zoals gezondheidsklachten, kosten of afwijzing, terwijl hun identiteit niet is veranderd. Dat onderscheid keert terug in het literatuuroverzicht over detransitie uit 2023, waarvan hij de eerste auteur is. Wat het onderzoek naar desistance voor één persoon betekende, is te lezen in Desistance en mij op mijngender.nl.

Hoe klinieken spijt meten

Veel van de lage percentages komen uit onderzoek van klinieken die een smalle definitie hanteren. In de Amsterdamse studie, afkomstig van het Amsterdam UMC, telde iemand als spijtoptant wanneer hij of zij na het verwijderen van de geslachtsklieren bij dezelfde kliniek terugkwam, spijt uitsprak en begon met hormonen van het oorspronkelijke geslacht. Wie niet terugkwam, elders hulp zocht of spijt had zonder opnieuw hormonen te gebruiken, bleef buiten de telling. In die studie zat er gemiddeld ruim tien jaar tussen de behandeling en het uiten van spijt.

Gevolgen voor het debat

Wie zegt dat spijt zeldzaam is en wie zegt dat detransitie vaak voorkomt, hebben het daardoor vaak over verschillende dingen en kunnen allebei een studie aanhalen. Lees bij elk cijfer na wat er is geteld, bij welke groep en over welke periode. Zie internationale detransitie-statistieken, cijfers over detransitie en wat is detransitie. Een uitgebreidere toelichting op het verschil staat in het artikel spijt versus detransitie op ikbentrans.nl.