Genderzorg in Ierland

Volwassen genderzorg in Ierland loopt via de National Gender Service in St Columcille's Hospital (Loughlinstown) (bron).

National Gender Service

De National Gender Service is er voor mensen vanaf 18 jaar; een verwijzing kan al vanaf 17 jaar, en die moet van de huisarts komen (bron). In een rapport uit 2023 schreef de HSE dat jongeren die al met hormonen zijn begonnen soms lang moeten wachten op overdracht naar de volwassenendienst, omdat ze op een bestaande lange wachtlijst komen (bron).

Jeugdzorg

Voor kinderen en jongeren werkt de HSE aan een nieuw zorgmodel voor genderzorg (bron). Verwijzingen naar de Tavistock-kliniek in Londen, eerder de gebruikelijke route, zijn met de sluiting van die kliniek vervallen.

Wettelijk kader

De Gender Recognition Act (2015) maakt juridische erkenning van het geslacht mogelijk vanaf achttien jaar, op basis van een verklaring onder ede; voor zestien- en zeventienjarigen geldt een aanvullende procedure (bron).

Zorg voor jongeren tot nu toe

Ierland had geen gespecialiseerde jeugd-ggz-dienst voor genderzorg. Kinderen en tieners die een gespecialiseerde psychologische beoordeling nodig hadden, werden via het HSE Treatment Abroad Scheme verwezen naar de Tavistock-kliniek in Londen; tussen 2012 en 2022 gebeurde dat 233 keer. Vóór de coronapandemie reisden psychologen van de Tavistock naar Children's Health Ireland in Crumlin om beoordelingen te doen. De kinderendocrinoloog daar nam geen nieuwe verwijzingen meer aan toen het HSE-rapport van 2023 verscheen (bron). Artsen van de National Gender Service pleiten ervoor dat Ierland de aanbevelingen van de Cass Review volgt (bron). Met de sluiting van de Tavistock-kliniek, beschreven in het artikel over het Verenigd Koninkrijk, verviel die route.

Nieuw zorgmodel

Na het tussenrapport van de Cass Review liet de HSE onderzoeken wat dat rapport voor de Ierse zorgpaden betekent; het resultaat verscheen in 2023 (bron). De HSE maakt nu een nieuw Model of Care voor genderzorg, onder meer op basis van twee systematische literatuuronderzoeken (bron). Endocrinoloog Karl Neff werd in 2024 de klinisch leider genderzorg van de HSE; volgens de HSE vertrekt hij later in 2026, nadat hij een concept-zorgmodel heeft afgerond (bron).

De wet in de praktijk

Een volwassene vraagt met een verklaring onder ede een erkenningscertificaat aan; de wet vraagt daarvoor geen medische diagnose of behandeling. Zestien- en zeventienjarigen hebben een beschikking van de Circuit Family Court nodig, met toestemming van de ouders, een verklaring van de behandelend arts en een bevestigende verklaring van een endocrinoloog of psychiater (bron). Voor jongeren onder de zestien kent de wet geen procedure. Een evaluatie van de wet in 2018 beval aan de regeling voor kinderen te verruimen; de regering stelde eind 2019 voor de procedure voor zestien- en zeventienjarigen te vereenvoudigen, maar voor kinderen onder de zestien niets te veranderen (bron). In de geconsolideerde wettekst staat voor zestien- en zeventienjarigen nog steeds de gerechtelijke procedure (bron). Welke rol Ierland speelt bij het genderidentiteitsbeleid van de Europese instellingen, beschrijft genderbeleid.nl. Vergelijk met andere landen bij beleid per land.