ADHD en transgender

Diverse studies, waaronder Warrier en collega's (2020), rapporteren een verhoogde prevalentie van ADHD-diagnoses bij transgender personen in vergelijking met cisgender controles.

Wat is bekend

Diverse studies, waaronder Warrier en collega's (2020), rapporteren een verhoogde prevalentie van ADHD-diagnoses bij transgender personen in vergelijking met cisgender controles. De precieze mechanismen zijn onbekend; mogelijke factoren zijn gedeelde genetische kwetsbaarheid, omgevingsstressoren en diagnostische overlap.

Klinische aandacht

Bij jongeren met genderdysforie wordt internationaal aandacht gevraagd voor co-occurring ADHD, omdat impulsiviteit en kortetermijnoriëntatie de besluitvorming rond ingrijpende behandelingen kunnen beïnvloeden. Een grondige diagnostische evaluatie is daarom aanbevolen.

Cijfers uit de klinieken

De samenhang is ook in klinieken voor jongeren gezien. Finse onderzoekers beschreven in 2015 de eerste groep adolescenten die zich bij de genderkliniek in Tampere meldde: driekwart was al eerder in psychiatrische behandeling geweest voor andere problemen dan genderdysforie. De Cass Review stelde vast dat neurodivergentie, waaronder ADHD en autisme, onder de Engelse patiënten veel vaker voorkwam dan onder leeftijdgenoten. Hoe vaak ADHD precies voorkomt, verschilt per studie, omdat klinieken er niet op dezelfde manier naar kijken. Wat het onderzoek zegt over de samenhang tussen ADHD en genderdysforie, is uitgewerkt op genderautisme.nl.

Waarom het ertoe doet

ADHD gaat samen met impulsiviteit, moeite met plannen en een sterke gerichtheid op het hier en nu. Jongeren met ADHD kunnen zich intens en langdurig op één onderwerp richten, en hebben vaker moeite om gevolgen op lange termijn te overzien. Bij een behandeling met blijvende gevolgen voor vruchtbaarheid en lichaam weegt dat zwaar. ADHD komt daarnaast vaak samen voor met angst, somberheid en problemen in het contact met leeftijdgenoten, die elk het gevoel kunnen versterken er niet bij te horen.

Wat ouders kunnen doen

Vraag bij een intake uitdrukkelijk of er naar ADHD en andere ontwikkelingsproblemen wordt gekeken, en meld het als uw kind al een diagnose heeft of medicatie gebruikt. Een goede beoordeling brengt in kaart wanneer het onbehagen begon en hoe het zich verhoudt tot andere moeilijkheden. Een bestaande ADHD-behandeling hoeft niet te wachten op de uitkomst van het gendertraject. Zie ook autisme en transgender en de gids voor bezorgde ouders.