Verbod op conversion therapy

Conversion therapy is een verzamelnaam voor praktijken die proberen iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen.

Deelonderwerpen staan in De conversiewet betekent het einde van de gendertransitie.

Wat is conversion therapy

Conversion therapy is een verzamelnaam voor praktijken die proberen iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen. Beroepsverenigingen zoals de American Psychological Association en de Wereldgezondheidsorganisatie verwerpen deze praktijken vanwege bewezen schade en het ontbreken van effectiviteit.

Internationaal

Diverse landen kennen een wettelijk verbod, waaronder Malta (2016), Duitsland (2020, gericht op minderjarigen), Frankrijk (2022) en Canada (2022). Het VN-rapport van de Independent Expert on SOGI (2020) riep alle staten op tot een verbod; over die VN-deskundige leest u meer bij VN-resoluties over gender.

Nederland

In Nederland is jarenlang parlementair en maatschappelijk gediscussieerd over een wettelijk verbod. Dat verbod is er nu: de Eerste Kamer nam de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen op 16 juni 2026 aan, met 57 stemmen voor en 15 tegen. Bestaande wetgeving (zoals het verbod op mishandeling en jeugdwetgeving) bood in specifieke situaties al bescherming. Een kritische uitleg van de wet staat op conversiewet.nl, in het artikel over wat de conversiewet inhoudt.

Discussiepunten

Het debat richt zich onder andere op de definitie (welke gesprekstherapieën vallen onder het verbod?), de reikwijdte (alleen minderjarigen of ook volwassenen?), en de verhouding tot exploratieve psychologische zorg bij genderdysforie.

Het Nederlandse wetsvoorstel

Kamerleden van D66, VVD, PvdA, GroenLinks, SP en Partij voor de Dieren dienden in 2022 een initiatiefwetsvoorstel in dat conversiehandelingen strafbaar stelt. De Raad van State was in zijn advies kritisch. Volgens de Raad was onvoldoende duidelijk welke handelingen precies onder het verbod vallen, hoe het zich verhoudt tot de vrijheid van godsdienst en tot het recht van volwassenen om zelf hulp te kiezen, en hoe het Openbaar Ministerie het strafbare feit zou moeten bewijzen.

Seksuele gerichtheid en genderidentiteit

De meeste verboden behandelen seksuele gerichtheid en genderidentiteit op dezelfde manier. Critici vinden dat onterecht. Een therapie die een homoseksuele jongere hetero wil maken, heeft een vooraf bepaald doel en geen medische grond. Een behandelaar die met een jongere onderzoekt waar het onbehagen over het lichaam vandaan komt voordat een medische behandeling begint, doet iets anders. De Cass Review waarschuwde dat behandelaars uit angst voor een beschuldiging van conversietherapie terughoudend worden met gewone, verkennende gesprekken. Zie gender exploratory therapy.

Meer landen

Naast de genoemde landen voerden onder meer Nieuw-Zeeland (2022), Griekenland (2022), België (2023) en Spanje (2023) een verbod in. Het Verenigd Koninkrijk kondigde in 2018 een verbod aan, maar een wet is er daar nog niet. De discussie liep vast op precies de vraag hoe verkennende therapie bij genderdysforie buiten het verbod kan blijven. Dezelfde vraag speelt in Noord-Ierland; zie het nieuwsbericht over de Noord-Ierse wet tegen conversiepraktijken. In enkele landen is daarvoor een uitzondering in de wet opgenomen. De situatie per land staat bij beleid per land.