Ballroom-cultuur en trans

Ballroom-cultuur ontstond in de jaren zestig en zeventig in New York binnen zwarte en Latino LHBTI-gemeenschappen, deels als reactie op uitsluiting binnen reguliere drag-pageants.

Ontstaan

Ballroom-cultuur ontstond in de jaren zestig en zeventig in New York binnen zwarte en Latino LHBTI-gemeenschappen, deels als reactie op uitsluiting binnen reguliere drag-pageants. Centraal staan 'balls' waarbij deelnemers strijden in categorieën rondom mode, performance en vorm.

Houses

Deelnemers organiseren zich in 'houses' — gekozen families onder leiding van een house mother of father — die ook fungeren als sociale en soms feitelijke familie voor verstoten jongeren.

Trans in ballroom

Veel iconen van de scene zijn transvrouwen van kleur. De documentaire 'Paris Is Burning' (1990) en de tv-serie 'Pose' (2018) brachten de cultuur bij een breed publiek. Beide werken documenteren ook de hoge sterfte in de gemeenschap door geweld en aids.

Van Harlem naar het grote publiek

Als begin van de moderne scene geldt de oprichting van het House of LaBeija in 1972 door Crystal LaBeija, die enkele jaren eerder uit protest was weggelopen bij een dragwedstrijd waar zij zich als zwarte deelnemer benadeeld voelde. Uit de balls kwam voguing voort, een dansstijl met poses die aan modefotografie zijn ontleend. Madonna maakte die stijl in 1990 wereldwijd bekend met het nummer Vogue. De documentaire Paris Is Burning van Jennie Livingston verscheen in hetzelfde jaar.

Categorieën en realness

Op een ball lopen deelnemers in categorieën die door een jury worden beoordeeld. Een deel gaat over dans en mode. Een ander deel draait om realness: de vraag hoe overtuigend iemand doorgaat voor bijvoorbeeld een zakenman, een student of een vrouw. Voor deelnemers die buiten de zaal met afwijzing en geweld te maken hadden, was dat meer dan spel. Wie op straat niet opviel, was veiliger. De categorieën zeggen daarmee ook iets over de wereld waarin de scene ontstond.

Betekenis voor het debat

De ballroom-cultuur wordt vaak aangehaald als voorbeeld van een gemeenschap waarin mensen met uiteenlopende identiteiten elkaar opvingen, lang voordat daar beleid of zorg voor bestond. De scene was een antwoord op armoede, racisme en uitstoting door familie, en ontstond los van de medische wereld. Dat onderscheidt haar van het huidige debat over de behandeling van jongeren. Inmiddels zijn er ook in Europese steden houses en balls, onder meer in Amsterdam en Rotterdam. Zie ook drag en transgender, representatie in media en transpersonen in de geschiedenis.