Genderinfo.nl
Actueel

Finasteride bij transitie

Witte finasteride-tabletten op een zwarte ondergrond
Foto: Kristoferb, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Finasteride remt het enzym 5-alfa-reductase, dat testosteron omzet in het sterkere androgeen dihydrotestosteron (DHT).

Werking

Finasteride remt het enzym 5-alfa-reductase, dat testosteron omzet in het sterkere androgeen dihydrotestosteron (DHT). Het wordt regulier voorgeschreven bij benigne prostaathyperplasie en androgene alopecia.

Rol bij feminiserende therapie

In de transgenderzorg wordt finasteride soms gebruikt als aanvulling bij feminiserende hormoontherapie om haaruitval (androgene alopecia) tegen te gaan, niet als primair anti-androgeen. Internationale richtlijnen rekenen het niet tot de standaard anti-androgenen.

Bijwerkingen en zorgen

Bekende bijwerkingen zijn libidoverlies, erectieproblemen (bij personen met een penis) en stemmingsklachten. Het post-finasteride syndroom is een omstreden klinisch beeld waarbij klachten aanhouden na staken van het middel.

Dosering en alternatieven

Bij haaruitval is de gebruikelijke dosering één milligram per dag; bij prostaatvergroting vijf milligram. Dutasteride werkt op dezelfde manier en remt het enzym vollediger. Na het verwijderen van de testikels (orchiectomie) maakt het lichaam nog maar weinig testosteron aan en heeft het middel geen duidelijke functie meer. Finasteride kan een mannelijk kind in de baarmoeder schaden; zwangere vrouwen mogen gebroken tabletten daarom niet aanraken.

Bij transgender mannen

Ook transgender mannen die door testosteron kaal worden, krijgen soms finasteride. Het middel remt juist de omzetting die verantwoordelijk is voor een deel van de gewenste vermannelijking, zoals baardgroei en groei van de clitoris. Artsen raden daarom meestal aan er in de eerste jaren van de behandeling niet mee te beginnen. Zie testosteron.

Waarschuwingen

Het Europese geneesmiddelenagentschap bevestigde in 2025 dat gedachten aan zelfdoding een bijwerking van finasteride kunnen zijn en liet de bijsluiter aanpassen. Wie tijdens het gebruik somber wordt, moet stoppen en een arts raadplegen. Finasteride verlaagt ook de PSA-waarde in het bloed, waarmee artsen rekening moeten houden bij onderzoek naar de prostaat. Zie haartransplantatie, spironolacton, cyproteronacetaat en bijwerkingen van hormonen.

Bronnen

Hembree, W.C., Cohen-Kettenis, P.T., Gooren, L., et al. (2017). Endocrine Treatment of Gender-Dysphoric/Gender-Incongruent Persons. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 102(11), 3869–3903. doi:10.1210/jc.2017-01658

Coleman, E., Radix, A.E., Bouman, W.P., et al. (2022). Standards of Care for the Health of Transgender and Gender Diverse People, Version 8. International Journal of Transgender Health, 23(sup1), S1–S259. doi:10.1080/26895269.2022.2100644

Farmacotherapeutisch Kompas. farmacotherapeutischkompas.nl