Elektrolyse bij transitie

Bij elektrolyse wordt een dunne naald in elke haarfollikel afzonderlijk geplaatst.
Techniek
Bij elektrolyse wordt een dunne naald in elke haarfollikel afzonderlijk geplaatst. Een elektrische stroom vernietigt het haarvormende weefsel. De drie hoofdtechnieken zijn galvanische elektrolyse, thermolyse en de gecombineerde blendmethode.
Vergelijking met laser
Anders dan laserontharing werkt elektrolyse onafhankelijk van haarkleur of huidskleur en is het de enige methode die wereldwijd door medische beroepsverenigingen als permanent wordt erkend. Het is wel arbeidsintensiever en pijnlijker, en vereist meer sessies.
Voor vaginoplastiek
Bij vaginoplastiek waarbij scrotum- of perineale huid wordt gebruikt is volledige verwijdering van haarfollikels in de te transplanteren huid noodzakelijk. Elektrolyse is hier de standaardtechniek, vaak vereist over meerdere maanden tot een jaar voorafgaand aan de operatie.
Vergoeding in Nederland
Ontharing van baard en — bij voorbereiding op genitale chirurgie — het operatiegebied wordt onder voorwaarden vergoed uit de basisverzekering bij vastgestelde genderdysforie.
Duur en belasting
Omdat elke haar afzonderlijk wordt behandeld, vraagt een volledige baard veel tijd: in totaal al snel honderden behandeluren, verspreid over één tot enkele jaren. Haren groeien in fasen, zodat hetzelfde gebied meermalen moet worden behandeld. De behandeling is pijnlijk; een verdovende crème of een plaatselijke verdoving kan dat verzachten. Tussen de sessies moet het haar een stukje kunnen groeien, wat voor veel transgender vrouwen belastend is in het dagelijks leven.
Risico's
Na een behandeling is de huid rood en gezwollen, en er kunnen korstjes ontstaan. Bij een te hoge stroomsterkte of een onjuiste techniek kunnen putjes, littekens of pigmentvlekken achterblijven. Ontstoken haarzakjes komen voor. De kwaliteit hangt sterk af van de behandelaar; kies een geschoolde en ervaren specialist en vraag naar de gebruikte methode. Een overzicht van huidtherapeuten voor ontharing bij transitie staat op genderexperts.nl.
Wat hormonen wel en niet doen
Oestrogeen en testosteronremmers maken lichaamshaar dunner en lichter, maar een eenmaal ontwikkelde baard verdwijnt er niet door. Wie na een mannelijke puberteit in transitie gaat, is voor het gezicht aangewezen op elektrolyse of laserontharing. De voorbereiding op een operatie staat bij vaginoplastiek en de vergoeding bij zorgverzekering en genderzorg.
Bronnen
Coleman, E., Radix, A.E., Bouman, W.P., et al. (2022). Standards of Care for the Health of Transgender and Gender Diverse People, Version 8. International Journal of Transgender Health, 23(sup1), S1–S259. doi:10.1080/26895269.2022.2100644