Vernietigende doorlichting Australische genderkliniek: kinderen van 12 kregen puberteitsremmers zonder deugdelijke beoordeling

Een langverwachte doorlichting van de kinder-genderkliniek in het Australische Cairns beschrijft precies het soort tekortkomingen waar critici van het affirmatieve behandelmodel al jaren voor waarschuwen: kinderen die puberteitsremmers kregen zonder degelijke beoordeling, dossiers zonder toestemmingsdocumentatie en een cultuur waarin toegang tot behandeling zwaarder woog dan veiligheid. Het 213 pagina's tellende rapport, in opdracht van Queensland Health-directeur-generaal David Rosengren en na meer dan een jaar onderzoek gepubliceerd, spreekt van een "negatieve patiëntveiligheidscultuur" bij de dienst.

Kinderen van twaalf zonder deugdelijke beoordeling

Uit het onderzoek blijkt dat kinderen vanaf twaalf jaar puberteitsremmers kregen voorgeschreven zonder dat daar een passende beoordeling aan voorafging. Personeel meldde dat jongeren met een ontwikkelingsachterstand medicatie kregen "ondanks het ontbreken van het vermogen om behandelinformatie te begrijpen". In een aantal gevallen gingen patiënten binnen enkele weken van een eerste psychologisch gesprek naar hormoonbehandeling, zonder vast protocol voor betrokkenheid of voorlichting van het gezin. Of een kind de gevolgen van zo'n behandeling kan overzien, is het onderwerp van een artikel over informed consent op puberteitsblokkers.nl.

Dossiers zonder toestemming, medicatie buiten de richtlijnen

Een steekproef uit december 2024 van zeventien patiëntendossiers bracht "grote tekortkomingen" aan het licht: onvolledige aantekeningen, ontbrekende testresultaten, geen toestemmingsdocumentatie en nauwelijks inbreng vanuit de geestelijke gezondheidszorg. In mei 2024 meldde een clinicus dat personeel probeerde de puberteitsremmer Lucrin voor te schrijven buiten de richtlijnen van de deelstaat om — de apotheek weigerde het middel te leveren. Pas twee maanden later werd het verplicht om elk kind eerst te laten beoordelen door de Queensland Children's Gender Service in Brisbane, voordat puberteitsremmers werden gestart.

Eerdere signalen niet opgevolgd

Al in 2018 kwamen er anekdotische meldingen binnen over foutieve diagnoses — genderdysforie waar in werkelijkheid onderliggende psychische problematiek speelde — maar die signalen werden nooit opgeschaald of onderzocht. De doorlichting beschrijft verder bestuurlijke instabiliteit, een angstcultuur onder personeel, gebrekkige communicatie en klinische taken die werden gedelegeerd aan niet-klinisch personeel dat niet over de vereiste expertise beschikte voor hormoonbehandeling bij kinderen en jongeren.

21 aanbevelingen: stop met zelf diagnosticeren

Het rapport doet 21 aanbevelingen, waaronder dat de kliniek in Cairns stopt met het zelf beoordelen en diagnosticeren van genderdysforie bij patiënten onder de achttien. Ook wordt een audit aanbevolen van alle patiënten met genderdysforie die tussen 2018 en 2021 onder de achttien waren. Specifieke klachten zijn doorverwezen naar de Health Ombudsman van de deelstaat, en Rosengren zei de aanbevelingen "in principe" te accepteren.

De zaak staat niet op zichzelf: de pauze die Queensland begin 2025, gelijktijdig met de start van dit onderzoek, instelde op nieuwe puberteitsremmers en kruishormonen voor minderjarigen, blijft intussen van kracht. Het artikel over genderzorg in Australië beschrijft die koerswijziging per deelstaat; op federaal niveau loopt daarnaast een nationale herziening van de richtlijn voor puberteitsremmers. Net als het Verenigd Koninkrijk na de Cass Review wacht Queensland op de uitkomst van langlopend vervolgonderzoek — waaronder een Brits onderzoek waarvan de resultaten niet eerder dan 2031 worden verwacht.