Amerikaans ministerie van Onderwijs onderzoekt vrouwencollege Smith wegens toelating van transvrouwen

Smith College, een van de laatste overgebleven vrouwencolleges in de Verenigde Staten, ligt onder vuur. Op 4 mei 2026 maakte het Amerikaanse ministerie van Onderwijs bekend een onderzoek te openen naar de Massachusetts-instelling wegens mogelijke schending van Title IX, de federale wet uit 1972 die discriminatie op grond van geslacht in het onderwijs verbiedt. Dezelfde wet speelt een rol in de discussie over gemengde toiletten op Amerikaanse universiteiten. Inzet van het onderzoek: het toelatingsbeleid van Smith, dat sinds 2015 iedereen toelaat die zich als vrouw identificeert — cis, trans en non-binair.

Een uitzondering die op losse schroeven staat

Title IX kent van oudsher een uitzondering voor instellingen die uitsluitend één sekse toelaten: zij mogen zich, in tegenstelling tot gemengde scholen, beperken tot vrouwen zonder de wet te overtreden. Die uitzondering is precies waar het conflict om draait. Assistent-secretaris Kimberly Richey, die het onderzoek namens het ministerie aankondigde, verwoordde het zo: "An all-women's college loses all meaning if it is admitting biological males." De regering redeneert dat de Title IX-uitzondering is geschreven met het oog op biologisch geslacht, en dat een instelling die zich baseert op zelfidentificatie zich niet langer op die uitzondering kan beroepen.

Van weigering tot open beleid

De geschiedenis van Smith illustreert hoe snel de norm is verschoven. In 2013 weigerde de school nog een transvrouw als studente — een besluit dat destijds tot felle protesten leidde binnen de eigen gemeenschap. Twee jaar later, in 2015, draaide het bestuur dat volledig om: sindsdien staat de poort open voor iedereen die zich als vrouw identificeert, ongeacht het geboortegeslacht. Smith sloot zich daarmee aan bij een bredere trend onder de resterende vrouwencolleges, die sinds de jaren 2010 vrijwel allemaal inclusievere toelatingscriteria hebben ingevoerd.

Een krimpende categorie onder druk

Het aantal vrouwencolleges in de Verenigde Staten is de afgelopen decennia dramatisch geslonken: van ongeveer tweehonderddertig in 1960 tot nog maar een goede dertig nu. Voor de overgebleven instellingen staat er dus veel op het spel. Wordt de Title IX-uitzondering inderdaad uitgelegd op basis van biologisch geslacht in plaats van zelfidentificatie, dan moeten scholen als Smith kiezen: vasthouden aan hun huidige toelatingsbeleid en de wettelijke bescherming als vrouwencollege verliezen, of terugkeren naar toelating op basis van geboortegeslacht. Het onderzoek van het ministerie is daarmee méér dan een geschil over één instelling — het raakt aan de vraag wat een "vrouwenruimte" in het onderwijs eigenlijk nog betekent wanneer identificatie de biologische definitie vervangt.

Bredere context

Het onderzoek naar Smith staat niet op zichzelf. Het past in een reeks van optredens van de Amerikaanse overheid tegen instellingen die transgenderidentiteit als uitgangspunt nemen boven biologisch geslacht, van sportbonden tot ziekenhuizen. Voor voorstanders van sekse-gebaseerde vrouwenruimtes is de zaak-Smith een testcase: slaagt de overheid erin de Title IX-uitzondering terug te brengen naar haar oorspronkelijke, op geslacht gebaseerde betekenis, dan kan dat gevolgen hebben voor elke vrouwenspecifieke voorziening die de afgelopen tien jaar op zelfidentificatie is overgeschakeld.