McDeavitt, Cohn & Kulatunga-Moruzi
Pediatric Gender Affirming Care is Not Evidence-based is een overzichtsartikel van Kathleen McDeavitt, J. Cohn en Chan Kulatunga-Moruzi. Het verscheen op 10 mei 2025 in het wetenschappelijke tijdschrift Current Sexual Health Reports (jaargang 17) en is als open access vrij te lezen.
Het hoofdartikel over dit onderwerp is Het Dutch Protocol.
De auteurs bespreken wat onderzoek zegt over de uitkomsten van puberteitsremmers en genderbevestigende hormonen bij minderjarigen met genderdysforie. Zij kijken daarbij naar studies uit de afgelopen vijftien tot twintig jaar.
Belangrijkste punten
Het artikel behandelt drie soorten uitkomsten: botgezondheid, metabole effecten en psychische gezondheid. Volgens de auteurs laten afzonderlijke studies geen consistent beeld zien van verbetering van de psychische gezondheid. Het onderzoek op dit terrein kent volgens hen aanzienlijke kwaliteitsproblemen, waardoor het bewijs als geheel als zwak en onzeker wordt beoordeeld. Zij bevelen aan om klinische richtlijnen aan te passen, zodat die de beperkte bewijskracht weergeven.
Opzet van het artikel
Het stuk is een overzichtsartikel en geen nieuw onderzoek onder patiënten. De auteurs vatten samen wat recente systematische reviews hebben opgeleverd en verbinden daar conclusies aan voor de praktijk. De literatuurlijst telt 149 verwijzingen. Daaronder zijn de Standards of Care versie 8 van WPATH uit 2022, de richtlijn van de Endocrine Society uit 2017 en het eindrapport van de Cass Review uit 2024. Het artikel is verschenen onder een Creative Commons-licentie (CC BY 4.0) en mag dus vrij worden verspreid.
Plaats in het debat
De titel is een stellingname en geen neutrale samenvatting. De Society for Evidence-Based Gender Medicine besprak het artikel in de eerste aflevering van de SEGM Digest en noemde het een uitstekend overzicht. Die organisatie neemt zelf een kritische positie in. McDeavitt en Cohn publiceerden in mei 2026 ook een analyse van drie decennia onderzoek naar het Dutch Protocol. Het artikel past bij eerdere beoordelingen in dit archief, zoals de Britse NICE-review uit 2020, die het bewijs voor puberteitsremmers als van zeer lage zekerheid beoordeelde. Daar staat tegenover dat de Nederlandse Gezondheidsraad op 30 juni 2026 tot een ander oordeel kwam: volgens de raad bereiken hormoonbehandelingen hun lichamelijke doelen en verbeteren zij volgens onderzoek ook de mentale gezondheid. Wie het artikel leest, doet er goed aan beide conclusies naast elkaar te leggen.
Waarom in dit archief
Het is een recente, vrij toegankelijke samenvatting van het kritische standpunt in de discussie over de bewijsvoering. Andere invalshoeken staan onder wetenschap en debat.