Gender detransition: A critical review of the literature (PMC, 2023)
Gender detransition: A critical review of the literature is een systematische literatuurstudie van Pablo Expósito-Campos, Karmele Salaberria, José Ignacio Pérez-Fernández en Esther Gómez-Gil. Het artikel verscheen in 2023 in het tijdschrift Actas Españolas de Psiquiatría en is vrij toegankelijk via PubMed Central.
De auteurs doorzochten zeven databanken op publicaties uit de periode 2010 tot en met 2022. Zij namen 138 documenten op, waarvan 37 procent empirisch onderzoek was. Ruim een derde van alle publicaties dateert uit 2021.
Belangrijkste punten
Voor detransitie zijn minstens acht verschillende termen in omloop, met uiteenlopende definities. De gerapporteerde prevalentie hangt af van de gebruikte criteria. Het stoppen met medische zorg of behandeling komt vaker voor (1,9 tot 29,8 procent) dan spijt of detransitie (0 tot 13,1 procent). Spijt of detransitie wordt na een operatie minder vaak gemeld (0 tot 2,4 procent) dan na hormoonbehandeling (0 tot 9,8 procent). De studie beschrijft meer dan vijftig psychologische, medische en sociaal-culturele factoren die een rol spelen en zestien mogelijke voorspellers, waarvan veel nog niet empirisch zijn getoetst. Richtlijnen voor zorg of juridische afhandeling vonden de auteurs niet.
Waarom mensen stoppen
De auteurs delen de genoemde redenen in naar soort. Psychologische factoren zijn onder meer twijfel over de eigen identiteit, verwachtingen die niet uitkwamen, psychische problemen die na de transitie niet verbeterden en de ontdekking dat het onbehagen een andere oorzaak had, zoals een trauma. Medische factoren zijn gezondheidsklachten, bijwerkingen, zorgen over vruchtbaarheid en tegenvallende resultaten van operaties. Sociale factoren zijn gebrek aan steun, discriminatie, verlies van relaties en geldgebrek. Detransitie betekent dus niet altijd dat iemand zich niet langer transgender voelt; de studie onderscheidt daarom detransitie met en zonder verandering van identiteit. Mensen die stoppen, melden vaak depressie en angst en hebben behoefte aan medische informatie, psychologische begeleiding en contact met lotgenoten, zoals dat online te vinden is in de Detrans Community.
Beperkingen en aanbevelingen
De auteurs wijzen zelf op zwakke plekken in het bewijs. Veel studies volgen mensen maar een tot twee jaar, terwijl onderzoek uit Zweden, Spanje en Nederland detransitie vier tot 23 jaar na het begin van de medische transitie beschrijft. De uitval is hoog: 36 procent in een Nederlandse studie en ruim 40 procent in andere. In een enquête van Lisa Littman had 76 procent van de deelnemers de oorspronkelijke behandelaar niet ingelicht. De auteurs hanteerden geen strikte selectiecriteria en wogen de stukken niet naar kwaliteit. Zij noemen ook het risico dat detransitie wordt gebruikt om de legitimiteit van transgender identiteiten in twijfel te trekken. Zij bevelen aan om vóór medische behandeling een grondige psychologische beoordeling te doen, detransitie te bespreken bij de voorlichting over toestemming en systematisch gegevens te verzamelen.
Waarom in dit archief
De auteurs noemen detransitie complex, heterogeen en nog slecht begrepen. Het overzicht is daarmee een bruikbaar startpunt binnen wetenschap en debat.