Wetsvoorstel wijziging geslachtsregistratie (NL, 2021–2026)

Het wetsvoorstel dat bekendstaat als de Transgenderwet (Kamerstuk 35825) is nooit wet geworden. Het kabinet diende het in mei 2021 in bij de Tweede Kamer. Het voorstel wijzigde Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en ging over de vermelding van het geslacht in de geboorteakte.

Wat erin stond

De verplichte verklaring van een deskundige zou vervallen. Wie zestien jaar of ouder is, zou de wijziging rechtstreeks bij de ambtenaar van de burgerlijke stand kunnen regelen; voor een derde of volgende wijziging zou een verzoek aan de rechter nodig zijn. Kinderen jonger dan zestien zouden via de rechter om wijziging kunnen vragen.

Hoe het afliep

De Tweede Kamer debatteerde op 27 en 28 september 2022 over het voorstel, maar stemde er niet over. In september 2023 werd het controversieel verklaard. Daarna nam de Kamer moties aan die om intrekking vroegen. Het kabinet maakte op 2 juli 2025 bekend dat de ministerraad tot intrekking had besloten; de intrekkingsbrief, gedateerd 11 augustus 2025, bereikte de Tweede Kamer op 13 januari 2026. De Eerste Kamer heeft het voorstel nooit behandeld.

Wie het indiende

Het voorstel werd ingediend door minister Dekker voor Rechtsbescherming, samen met minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De volledige titel luidt: Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het veranderen van de voorwaarden voor wijziging van de vermelding van het geslacht in de akte van geboorte. De Raad van State had vooraf advies uitgebracht. In de Tweede Kamer bereidde de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid de behandeling voor. Tijdens de behandeling kwamen er een nota van wijziging en amendementen van het lid Van Ginneken en van de leden Omtzigt en Pouw-Verweij. Het debat zelf is beschreven bij het Tweede Kamerdebat van 2022.

De moties en de intrekking

Twee moties vroegen om intrekking: een motie van de leden Van Vroonhoven en Diederik van Dijk, en een latere motie van Diederik van Dijk met anderen, die op 8 april werd aangenomen. De intrekkingsbrief is ondertekend door staatssecretaris Struycken van Justitie en Veiligheid. Hij schrijft daarin dat de regering gehoor geeft aan de herhaalde oproep van een Kamermeerderheid. De Kamer had de controversiële status op 19 juni 2025 nog bevestigd en haalde het voorstel op 25 juni 2025 van die lijst. Na de intrekking volgde nog een brief met toelichting. Een buitenlands voorstel met een vergelijkbare strekking is de Schotse Gender Recognition Reform Bill, die door de Britse regering werd tegengehouden. De geldende regels staan in het artikel over de Transgenderwet in Nederland.

Waarom in dit archief

De bestaande regels uit 2014, met deskundigenverklaring, zijn dus blijven gelden. Een inhoudelijke bespreking van het voorstel staat bij het ingetrokken wetsvoorstel zelfidentificatie. Meer daarover op de pagina over de juridische kant en in het overzicht van Nederlandse ontwikkelingen.