Genderdivers

'Genderdivers' (Engels: 'gender diverse') is een paraplubegrip voor variatie in genderbeleving, -expressie en -identiteit — alles wat afwijkt van de gangbare cisgender man/vrouw-categorieën. Het wordt gebruikt door overheden, zorgorganisaties en onderzoek om over de hele groep te spreken zonder elke afzonderlijke term uit te schrijven.

Wat wordt ermee bedoeld?

Onder genderdivers vallen onder meer transgender personen, non-binaire personen, mensen met een fluïde genderbeleving, intersekse-personen (voor zover ze zich met de bredere categorie identificeren) en in sommige definities iedereen die zich buiten gangbare gendernormen presenteert. Het is een statistische en organisatorische verzamelterm, geen identiteitslabel dat mensen zichzelf vaak geven.

Onderscheid en overlap

Genderdivers overlapt met termen als 'LGBT+', 'transgender' en 'non-binair', maar is breder en wordt vooral in officiële documenten en beleidsstukken gebruikt. De term wordt soms ook gebruikt voor jongeren met genderzoekgedrag, ongeacht of er sprake is van vastomschreven identiteit. Zo komt mediasocioloog Peter Vasterman op grond van het onderzoek Seks onder je 25e uit op 92.500 Nederlandse jongeren die zich trans of genderdivers noemen. Hoe het woord transgender zelf uitgroeide tot parapluterm, is beschreven op letterbrij.nl.

Maatschappelijke en praktische context

In zorgrichtlijnen, onderzoek en beleidsdocumenten is 'genderdivers' (of de Engelse equivalenten 'gender diverse', 'TGD' — transgender and gender diverse) een gangbare verzamelterm geworden; de term staat in de titel van de Standards of Care versie 8 van WPATH en van de AAP-richtlijn voor transgender jongeren. Het maakt het mogelijk om over verschillende groepen tegelijk te spreken, maar verbergt soms inhoudelijke verschillen tussen die groepen.

Kritische perspectieven

De brede paraplu 'genderdivers' kan groepen samenvoegen die in werkelijkheid heel verschillende behoeften en uitkomsten hebben. Een 50-jarige trans vrouw, een 14-jarig meisje dat zich plots 'non-binair' noemt, en een intersekse-persoon hebben weinig gemeen behalve dat ze niet in een gangbare cisgender-categorie passen. Beleid dat ze als één groep behandelt, doet vaak geen recht aan de individuele situatie. Zorgvuldige differentiatie blijft nodig. Hoe ruime definities de cijfers opdrijven, laat genderpropaganda.nl zien aan de hand van de CBS-telling van 2,7 miljoen LHBTQIA+-Nederlanders.