Genderzorg in Oostenrijk

Het Constitutionele Hof oordeelde in 2018 dat ook een derde optie (divers/inter/offen/kein Eintrag) mogelijk moet zijn in de geboorteakte.

Wettelijk kader

Het Constitutionele Hof oordeelde in 2018 dat ook een derde optie (divers/inter/offen/kein Eintrag) mogelijk moet zijn in de geboorteakte. Wijziging van geslachtsregistratie is mogelijk via een administratieve procedure.

Klinische zorg

Belangrijkste centra zijn in Wenen (AKH) en Innsbruck. De toegang loopt via multidisciplinaire teams; wachttijden zijn aanwezig.

De procedure in de praktijk

Oostenrijk kent geen zelfverklaring. Wie het geregistreerde geslacht wil wijzigen, dient een verzoek in bij de burgerlijke stand en moet een deskundigenrapport overleggen. Daaruit moet blijken dat het gevoel bij het andere geslacht te horen bestendig is en naar verwachting niet meer verandert. Een operatie is geen voorwaarde; die eis verviel na rechtspraak van de hoogste bestuursrechter. De derde aanduiding die het Constitutionele Hof in 2018 mogelijk maakte, is bedoeld voor mensen met een variatie in de geslachtsontwikkeling (intersekse) en vereist medisch bewijs.

Behandelaanbevelingen

Het ministerie van Volksgezondheid publiceerde aanbevelingen voor het behandeltraject bij genderdysforie, met een aparte versie voor kinderen en jongeren. Die schrijven een multidisciplinaire beoordeling voor, waarbij psychiatrische, psychologische en psychotherapeutische diagnostiek aan een lichamelijke behandeling voorafgaat. De sociale ziektekostenverzekering vergoedt hormonen en operaties wanneer de indicatie volgens die aanbevelingen is gesteld.

Duitstalige richtlijn

In 2025 verscheen een gezamenlijke richtlijn voor kinderen en jongeren met genderdysforie voor Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Oostenrijkse beroepsverenigingen werkten eraan mee. De richtlijn houdt vast aan de mogelijkheid van puberteitsremmers en hormonen na zorgvuldige beoordeling per geval, en kreeg kritiek van artsen die vinden dat het bewijs daarvoor te zwak is. Zie ook Duitsland en Zwitserland.

Vergelijking

Oostenrijk heeft het bewijs voor de behandeling van minderjarigen niet zelf systematisch laten beoordelen, zoals Finland, Zweden en Engeland wel deden. Juridisch is het land terughoudender dan Duitsland en Zwitserland, die beide een vorm van zelfverklaring hebben ingevoerd. Tot de kritische stemmen in het Oostenrijkse debat horen de oudergroep Elterninitiative ROGD Österreich en de vereniging EGGÖ, die zich tegen zelfidentificatie keert.