Genderinfo.nl
Actueel

Genderzorg in Polen

Het gebouw van de Sejm, het Poolse parlement, in Warschau
Foto: Piotr Waglowski, publiek domein, via Wikimedia Commons

Polen kent geen specifieke wetgeving voor erkenning van genderidentiteit.

Wettelijk kader

Polen kent geen specifieke wetgeving voor erkenning van genderidentiteit. Wijziging van geslacht in de registers loopt via een civiele procedure waarin de transgender persoon zijn of haar ouders aanspreekt — een door internationale mensenrechtenorganisaties bekritiseerde route. Welke eisen het Europees Hof voor de Rechten van de Mens aan de erkenning van genderidentiteit stelt, staat in een apart artikel.

Klinische zorg

Transgenderzorg is beperkt beschikbaar en grotendeels privaat. Toegang en kwaliteit verschillen sterk.

Politiek klimaat

Het politiek klimaat is sinds 2015 wisselend; LHBTI-thema's staan onder druk.

Uitspraak van het Hooggerechtshof in 2025

Op 4 maart 2025 nam het Poolse Hooggerechtshof een resolutie aan die de procedure vereenvoudigt. Tot dan toe moest iemand die het geregistreerde geslacht wilde wijzigen een rechtszaak aanspannen tegen de eigen ouders, ook als volwassene. Voortaan verloopt de zaak als een verzoekschriftprocedure die de betrokkene zelf indient, en zijn de ouders geen partij meer. Een wettelijke regeling ontbreekt nog steeds; de procedure berust op rechtspraak.

Veto van 2015

Het Poolse parlement nam in 2015 een wet aan die de erkenning van het geslacht moest regelen. President Andrzej Duda sprak er zijn veto over uit, en het parlement kwam daarna niet tot een nieuwe stemming. Sindsdien is er geen wet tot stand gekomen.

Zorg

De publieke zorgverzekering vergoedt de behandeling maar zeer beperkt, zodat de meeste mensen diagnostiek, hormonen en operaties zelf betalen. Operaties aan de geslachtsorganen worden in de praktijk pas uitgevoerd nadat de rechter het geslacht heeft gewijzigd, omdat artsen anders vervolging vrezen wegens het veroorzaken van onvruchtbaarheid. Een landelijke richtlijn voor de behandeling van minderjarigen is er niet.

Politiek

Tussen 2019 en 2020 namen tientallen Poolse gemeenten en regio's verklaringen aan tegen wat zij lhbt-ideologie noemden. De Europese Commissie koppelde daar gevolgen aan voor de uitkering van Europese subsidies, en de meeste verklaringen zijn inmiddels ingetrokken. Hoe de EU zich tot de lidstaten verhoudt, leest u bij EU-beleid en transgender rechten.

Bronnen

Transgender Europe (TGEU) — Trans Rights Map. tgeu.org

ILGA-Europe — Rainbow Map. ilga-europe.org

European Court of Human Rights — Factsheet: Gender Identity Issues. echr.coe.int