Trans en onderwijs internationaal

Hoe scholen omgaan met transgender leerlingen verschilt per land. Dit overzicht behandelt Engeland, de Verenigde Staten en Canada.

Engeland

Op 19 december 2023 publiceerde het Engelse ministerie van Onderwijs (DfE) een conceptrichtlijn voor scholen en colleges. Daarin staat dat scholen niet alle verzoeken tot sociale transitie hoeven te accepteren, dat ze bij zo'n verzoek een zeer voorzichtige aanpak moeten volgen, onder meer met afwachtperiodes, en dat ouders volledig worden geraadpleegd voordat een besluit wordt genomen. Scholen moeten sekse-gescheiden toiletten bieden voor leerlingen vanaf 8 jaar en geschikte kleedruimten en douches voor leerlingen vanaf 11 jaar; een kind mag geen ruimte gebruiken die uitsluitend voor het andere geslacht is bestemd. Basisschoolkinderen zouden geen andere voornaamwoorden moeten krijgen dan die van hun sekse. Volgens het DfE is de richtlijn opgesteld met de conclusies van de Cass Review in gedachten (bron). De consultatie liep tot 12 maart 2024; op 12 februari 2026 stelde het DfE voor de richtlijn onder te brengen in de veiligheidsrichtlijn Keeping children safe in education (bron). De Cass Review noemt sociale transitie in de zorg een actieve interventie (par. 12.5; bron). Wat het rapport voor scholen betekent, staat op genderopschool.nl.

Verenigde Staten en Canada

In de Verenigde Staten is de federale lijn meermalen omgegooid. De regering-Biden voerde met de Title IX-regel van 29 april 2024 nieuwe regels tegen seksediscriminatie in het onderwijs in; die regel werd op 9 januari en 19 februari 2025 door rechtbanken vernietigd en op 29 september 2026 formeel ingetrokken (bron). Op 5 februari 2025 tekende president Trump het uitvoerend bevel Keeping Men Out of Women's Sports (bron). Recente voorbeelden zijn het schooldistrict dat personeel verplicht een transitie van een leerling aan de ouders te melden en de moeder die een school aanklaagt om geheim genderbeleid. In Florida bepaalde de Parental Rights in Education Act van 2022 dat klassikaal onderwijs door schoolpersoneel of derden over seksuele oriëntatie of genderidentiteit niet mag plaatsvinden van de kleuterklas tot en met de derde klas, of op een manier die niet past bij de leeftijd en ontwikkeling van de leerlingen (bron). In Canada legde de provincie Saskatchewan in 2023 vast dat leerlingen onder de zestien toestemming van hun ouders nodig hebben voordat leraren op school een nieuwe naam of nieuwe voornaamwoorden voor hen gebruiken; de provincie beriep zich daarbij op de notwithstanding clause van het Canadese Handvest van Rechten en Vrijheden (bron); zie genderzorg in Canada.

De kernvraag: ouders

In alle landen draait het debat om dezelfde vraag: mag een school een kind onder een andere naam en als het andere geslacht behandelen zonder dat de ouders het weten? Voorstanders van vertrouwelijkheid wijzen op kinderen die thuis niet veilig zijn. Tegenstanders vinden dat een school geen ingrijpende beslissing over een kind kan nemen buiten de ouders om, en dat de school daarmee op de stoel van de hulpverlener gaat zitten. De Nederlandse situatie staat bij gender op school en school en transgender kinderen; meer over de stap zelf bij sociale transitie bij kinderen.