Genderzorg in Canada

Gezondheidszorg in Canada is provinciaal georganiseerd.

Organisatie

Gezondheidszorg in Canada is provinciaal georganiseerd. Iedere provincie heeft eigen vergoedingsregels en wachttijden voor transgenderzorg. Grote centra bevinden zich in Toronto (CAMH), Montreal en Vancouver.

Richtlijnen

Canadese clinici volgen overwegend de WPATH Standards of Care versie 8 (2022). Voor jeugdzorg bestaat een Canadian Pediatric Society-positiedocument.

Maatschappelijk debat

Sinds 2023 zijn er provinciale debatten — in onder meer Alberta, Saskatchewan en New Brunswick — over leeftijdsgrenzen, toestemming door ouders en de rol van scholen bij sociale transitie van minderjarigen. Een kritische stem in dat debat is Canadian Gender Report, een groep ouders en professionals. In Brits-Columbia legde een tribunaal een arts een boete op die op grond van gewetensbezwaren een puberteitsremmer weigerde; een analyse van die uitspraak staat op trans-nederland.nl.

Verbod op conversietherapie

Sinds januari 2022 is conversietherapie in heel Canada strafbaar. De wet verbiedt praktijken die erop gericht zijn iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. Critici vroegen bij de behandeling van dit verbod op conversietherapie aandacht voor de vraag of verkennende psychotherapie bij jongeren met genderdysforie daardoor onder druk komt te staan; zie gender exploratory therapy.

Alberta

Alberta ging het verst. De provincie nam eind 2024 een wet aan die puberteitsremmers en hormonen voor jongeren onder de zestien verbiedt en operaties voor minderjarigen uitsluit. Een rechter schortte de wet in 2025 voorlopig op, na een zaak van belangenorganisaties en enkele gezinnen. De provincie reageerde met een nieuwe wet waarin zij de notwithstanding clause inroept, de bepaling in de Canadese grondwet waarmee een parlement een wet voor vijf jaar kan afschermen van toetsing aan een deel van de grondrechten.

Scholen en ouders

In Saskatchewan en New Brunswick ging het debat over scholen. Saskatchewan legde in 2023 vast dat leerlingen onder de zestien toestemming van hun ouders nodig hebben om op school een andere naam of andere voornaamwoorden te gebruiken, en riep daarbij eveneens de notwithstanding clause in. New Brunswick voerde in 2023 een vergelijkbare regel in, die een nieuwe regering eind 2024 weer introk. Over Quebec leest u meer in het artikel over de transaffirmatieve zorg in Quebec. In die provincie is begin 2024 het netwerk Réseau éducation, sexe et identité gelanceerd, waarin burgers, ouders en professionals uit zorg en onderwijs hun zorgen over genderidentiteit in scholen en gezondheidszorg bundelen.

Onderzoek uit Canada

Canada speelt ook in de wetenschap een rol. De kliniek voor kinderen en jongeren van het CAMH in Toronto, lange tijd een van de bekendste ter wereld, werd in 2015 gesloten na kritiek op haar behandelwijze. Onderzoekers van McMaster University, de bakermat van de evidence-based medicine, publiceerden in 2025 systematische reviews over puberteitsremmers en hormonen en beoordeelden de zekerheid van het bewijs als zeer laag. Zie systematische reviews in genderzorg.