J.K. Rowling

Op 10 juni 2020 publiceerde de Britse schrijfster J.K. Rowling op haar eigen website een lang essay met de titel J.K. Rowling Writes about Her Reasons for Speaking out on Sex and Gender Issues. Het was haar antwoord op de kritiek die volgde op eerdere berichten van haar op sociale media.

Het hoofdartikel over dit onderwerp is J.K. Rowling.

Waar het over gaat

Rowling noemt vijf redenen waarom zij zich zorgen maakt over wat zij het nieuwe transactivisme noemt. Zij wijst op het belang van het begrip sekse voor haar liefdadigheidswerk, op de vrijheid van meningsuiting en op de sterke toename van jonge vrouwen die een transitie willen. Daarbij haalt zij het onderzoek van Lisa Littman aan. Ook vertelt zij voor het eerst dat zij slachtoffer was van huiselijk geweld en van een aanranding, en legt zij uit waarom zij aparte ruimtes voor vrouwen wil behouden. Zij schrijft tegelijk dat transgender mensen bescherming verdienen.

Ontvangst en kritiek

Het essay leidde wereldwijd tot felle reacties. Lhbti-organisaties en meerdere acteurs uit de Harry Potter-films namen er afstand van; anderen steunden haar. Het stuk geldt als een ijkpunt in het debat over gender en maatschappij en speelt nog altijd een rol in internationale ontwikkelingen.

Aanleiding

De aanloop begon in december 2019, toen Rowling op Twitter haar steun uitsprak voor Maya Forstater, een belastingdeskundige die haar werk verloor na uitspraken over sekse en gender. In juni 2020 bekritiseerde zij een artikel dat sprak over mensen die menstrueren in plaats van over vrouwen. In het essay schrijft Rowling dat zij zich toen al bijna twee jaar in het onderwerp verdiepte, deels voor een misdaadroman en deels uit persoonlijke betrokkenheid. Zij noemt cijfers, zoals een stijging van 4.400 procent in tien jaar van het aantal meisjes dat in het Verenigd Koninkrijk voor behandeling werd verwezen. Ook keert zij zich tegen de Schotse plannen om de wettelijke erkenning van geslacht te vereenvoudigen en beschrijft zij de bedreigingen die zij ontving. Een chronologie van de boycot en de bedreigingen staat op gendergekte.nl in het stuk over de cancellation van J.K. Rowling. Het werk van de aangehaalde onderzoekster staat in dit archief bij Lisa Littman.

Wat er daarna gebeurde

Onder de acteurs die afstand namen waren Daniel Radcliffe, Emma Watson, Eddie Redmayne en Rupert Grint. In augustus 2020 gaf Rowling een onderscheiding van de organisatie Robert F. Kennedy Human Rights terug, nadat de voorzitter haar uitspraken transfoob had genoemd. In september 2020 veroordeelden 58 schrijvers en artiesten, onder wie Ian McEwan en Tom Stoppard, in een open brief de scheldpartijen aan haar adres. In december 2022 richtte Rowling Beira's Place op, een hulpcentrum voor slachtoffers van seksueel geweld dat geen transvrouwen toelaat. Toen in april 2024 de Schotse wet tegen haatmisdrijven inging, daagde zij die uit met een reeks berichten; de politie zag daarin geen strafbaar feit. Rowling steunde de rechtszaak van For Women Scotland met 70.000 pond. Op 16 april 2025 oordeelde het Britse hooggerechtshof in die zaak dat het begrip vrouw in de Equality Act 2010 op biologische sekse slaat. In augustus 2026 schreef Rowling dat volwassenen met hardnekkige genderdysforie volgens haar soms alleen rust vinden na een operatie en hormonen; zie het nieuwsbericht over die verduidelijking. Zie ook trans en veiligheid van vrouwen.