De zaak-Reimer

In 1967 wendde een Canadees echtpaar zich tot John Money. Een van hun tweelingzoons, geboren in 1965, had bij een besnijdenis op de leeftijd van acht maanden zijn penis verloren. Money adviseerde het kind als meisje op te voeden. De zaak werd het bekendste bewijs voor zijn theorie, en later het bekendste tegenbewijs.

Het advies van Money

Volgens Money werd de genderrol in de eerste levensjaren door de opvoeding gevormd. Op een leeftijd van 22 maanden werden bij de jongen de teelballen verwijderd. Hij kreeg de naam Brenda en de ouders voedden hem op als meisje. Omdat zijn tweelingbroer als jongen opgroeide, leek het een ideale vergelijking.

Het gemelde succes

In 1972 beschreef Money de zaak in het boek Man & Woman, Boy & Girl, dat hij schreef met Anke Ehrhardt. Hij meldde dat het kind zich als een gewoon meisje ontwikkelde. De zaak kwam in leerboeken terecht en werd aangehaald als bewijs dat gender is aangeleerd.

Wat er werkelijk gebeurde

In 1997 publiceerden de bioloog Milton Diamond en de psychiater Keith Sigmundson een vervolgonderzoek. Daaruit bleek dat het kind de meisjesrol van jongs af aan had afgewezen. Toen hij op zijn veertiende de waarheid hoorde, ging hij als jongen leven en noemde hij zich David. In 2000 verscheen over zijn leven het boek As Nature Made Him van journalist John Colapinto. David Reimer overleed in 2004, 38 jaar oud, door zelfdoding.

Waarom het zo lang duurde

Het gezin reisde jarenlang elk jaar naar Baltimore voor controle bij Money. Beide kinderen zagen tegen die bezoeken op, en eind jaren zeventig weigerden zij nog te gaan. Money publiceerde daarna niet meer over de zaak, maar herriep zijn eerdere conclusies ook niet. In de vakliteratuur bleef het verhaal daardoor staan als een geslaagde geslachtsverandering. Milton Diamond, die de theorie van Money al sinds 1965 bestreed, zocht jarenlang naar de artsen die het kind in Canada hadden begeleid. Via de psychiater Keith Sigmundson kwam hij uiteindelijk met David zelf in contact.

Het latere leven van David Reimer

Nadat hij de waarheid had gehoord, liet David de borstgroei die door hormonen was ontstaan operatief verwijderen en onderging hij hersteloperaties. In 1990 trouwde hij met een vrouw met drie kinderen. Hij besloot zijn verhaal openbaar te maken om te voorkomen dat andere kinderen hetzelfde zou overkomen. Zijn tweelingbroer Brian overleed in 2002 aan een overdosis medicijnen. David kampte met depressies, verloor zijn werk en raakte gescheiden van zijn vrouw. In mei 2004 maakte hij een einde aan zijn leven.

Gevolgen voor de zorg aan intersekse kinderen

De zaak ging over een jongen zonder intersekse conditie, maar het beleid dat erop was gebaseerd trof vooral kinderen die met onduidelijke geslachtskenmerken waren geboren. Na 1997 groeide de twijfel over vroege operaties bij deze kinderen. In 2006 verscheen een internationale consensusverklaring van kinderartsen en endocrinologen, die aanbeval terughoudender te zijn met ingrepen op jonge leeftijd en ouders en kinderen volledig te informeren. Belangenorganisaties van intersekse personen pleiten sindsdien voor uitstel van niet-noodzakelijke operaties tot het kind zelf kan meebeslissen.

Betekenis

De zaak ondermijnde de gedachte dat genderidentiteit volledig door opvoeding wordt bepaald, en leidde tot een herziening van het beleid bij intersekse kinderen. Een uitgebreide reconstructie staat op gendergekte.nl in het stuk over John Money en David Reimer. In het debat over genderzorg wordt zij door beide kanten aangehaald: als bewijs dat genderidentiteit diep verankerd is, en als waarschuwing tegen ingrijpen bij kinderen op grond van een theorie. Meer staat op de pagina over John Money.