UZ Gent onder vuur: dochter binnen een week doorverwezen naar borstamputatie

In De Morgen doet een Vlaamse vader een verhaal dat weinig ruimte laat voor twijfel over het tempo waarin minderjarigen in de genderkliniek van UZ Gent naar medische ingrepen worden geleid. Zijn dochter kreeg na één psychiatrisch gesprek te horen dat ze in aanmerking kwam voor een borstamputatie. Een week later lag ze op de operatietafel. Geen langdurig traject, geen tweede opinie, geen ruimte om terug te krabbelen — een beslissing met levenslange gevolgen, genomen binnen de tijd die de meeste mensen nodig hebben om een nieuwe wasmachine te kiezen. Wat spijt na zo'n ingreep betekent, beschrijft een casus op genderzorgen.nl.

Het verhaal staat niet op zichzelf. Belgische politici en artsen wijzen al langer op de snelheid waarmee kwetsbare meisjes met genderdysforie in het huidige model worden behandeld, terwijl onderliggende problemen als depressie, autisme of zelfverminking amper worden uitgezocht. Vlaams Belang trekt in het parlement aan de bel en eist een onafhankelijke doorlichting van de Vlaamse genderklinieken, een einde aan de subsidies voor gendercentra en een moratorium op medische transitie bij minderjarigen — in de plaats daarvan zou psychosociale begeleiding voorop moeten staan.

Niet de eerste keer

Het dossier bij UZ Gent is niet nieuw. Eerder al kwamen de namen Aero, Nathan en Melody naar buiten: jongeren die na een transitiebehandeling uit het leven stapten, waarna hun ouders klacht indienden tegen de kliniek. Dat zulke zaken zich blijven opstapelen, terwijl de wachtlijst voor de genderkliniek in diezelfde periode explosief is gegroeid, voedt de vraag of de zorg de instroom nog wel zorgvuldig kan verwerken — of dat snelheid stilaan de norm is geworden.

Dr. Patrick Vankrunkelsven, hoofd van het Belgisch Centrum voor Evidence-Based Medicine (Cebam), noemt puberteitsremmers ronduit "chemische castratie" en pleit ervoor de behandeling stop te zetten ten voordele van psychosociale zorg. Ook kinderpsychiater Peter Adriaenssels roept op tot meer voorzichtigheid. Beiden zijn geen buitenstaanders met een politieke agenda, maar artsen die vanuit hun eigen vakgebied constateren dat de wetenschappelijke onderbouwing van het huidige model dunner is dan het affirmatieve verhaal doet vermoeden.

Een minister die twijfelt hardop

Opvallend is dat ook bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit) niet wegloopt van de kritiek: ze erkent dat transgenderzorg een jong vakgebied is waarover nog te weinig geweten is, en dat er meer onderzoek nodig is. Dat zo'n erkenning komt van een minister uit een partij die zich doorgaans niet profileert als kritisch op het affirmatieve model, zegt iets over hoe moeilijk de casus-UZ Gent nog te verdedigen valt met de gebruikelijke geruststellingen.

Voor gezinnen die zelf met een genderdysfore tiener te maken hebben, is de les uit dit verhaal niet dat elke doorverwijzing overhaast gebeurt — maar wel dat het geen automatisme mag zijn om een klinisch traject te vertrouwen enkel omdat het een ziekenhuis is. Een tweede opinie vragen, een langere diagnostische periode eisen en onderliggende problemen laten uitsluiten zijn geen obstructie, maar precies het zorgvuldige werk dat een onomkeerbare ingreep bij een minderjarige rechtvaardigt. Een kritische bespreking van een ander stuk uit dezelfde krant staat in De Morgen mist de plank.