Genderzorg in Spanje

Spanje nam in februari 2023 de Ley para la igualdad real y efectiva de las personas trans aan.

Ley Trans (2023)

Spanje nam in februari 2023 de Ley para la igualdad real y efectiva de las personas trans aan. De wet maakt wettelijke geslachtswijziging mogelijk op basis van zelfverklaring vanaf zestien jaar zonder medische beoordeling, en kent aanvullende regelingen voor jongeren van veertien tot zestien.

Klinische zorg

Spaanse genderzorg wordt verleend in regionale Unidades de Tratamiento de Identidad de Género (UTIG). De toegang en wachttijden verschillen sterk per autonome regio.

Discussie

Het ontwerp van de wet leidde tot publiek debat, onder andere binnen de regerende coalitie en feministische organisaties, over de gevolgen voor toegang van minderjarigen tot wijziging in geslachtsregistratie. Tot de kritische stemmen hoort ook de ouderorganisatie Amanda.

Hoe de procedure werkt

De aanvrager meldt zich bij de burgerlijke stand en moet de aanvraag binnen drie maanden in een tweede verschijning bevestigen. Een diagnose, een behandeling of getuigen zijn niet nodig. Jongeren van veertien en vijftien hebben de bijstand van hun ouders nodig, en voor kinderen van twaalf en dertien is toestemming van de rechter vereist. De wet verbiedt daarnaast conversietherapie en regelt maatregelen tegen discriminatie op het werk en in het onderwijs. Welke ervaringen andere landen met zelfidentificatie hebben opgedaan, staat op transbeleid.nl.

De strijd binnen de coalitie

De wet was een project van het ministerie van Gelijkheid onder Irene Montero van Podemos. Binnen de socialistische PSOE verzette een stroming rond oud-vicepremier Carmen Calvo zich tegen zelfverklaring. Feministische organisaties vreesden gevolgen voor voorzieningen en beleid die op geslacht zijn gebaseerd, zoals opvang, sport en de wet tegen gendergeweld. De oppositiepartijen PP en Vox stemden tegen en legden de wet voor aan het Constitutionele Hof.

Regionale verschillen

Spanje is sterk gedecentraliseerd en vrijwel elke autonome regio heeft eigen regels voor de zorg en het onderwijs. De regio Madrid paste eind 2023 haar regionale wet aan en voerde voor minderjarigen opnieuw een beoordeling door een deskundige in voordat een medische behandeling kan beginnen. Andere regio's hielden vast aan een ruimere regeling. De wachttijden en het aanbod verschillen daardoor sterk per regio. Zie ook Portugal en het overzicht bij beleid per land.