Gender en geweld tegen vrouwen
Geweld tegen vrouwen is in internationale verdragen (zoals het Verdrag van Istanbul, 2011) gedefinieerd als geweld dat zich richt tegen vrouwen omdat ze vrouw zijn, of dat vrouwen disproportioneel raakt.
Definities
Geweld tegen vrouwen is in internationale verdragen (zoals het Verdrag van Istanbul, 2011) gedefinieerd als geweld dat zich richt tegen vrouwen omdat ze vrouw zijn, of dat vrouwen disproportioneel raakt. Huiselijk geweld, seksueel geweld en stalking vallen hieronder.
Plaats van transvrouwen
Transgender vrouwen ervaren naar verhouding hoge percentages geweld en intimidatie. Onderzoek van TGEU registreert wereldwijd transgender doden, met name onder transvrouwen van kleur.
Debat
Er bestaat publiek debat over de vraag of beleid en statistieken transvrouwen integreren in de categorie 'vrouw' of als aparte categorie behandelen. Verschillende landen hanteren verschillende keuzes. Dat debat wordt ook binnen het feminisme gevoerd.
Het Verdrag van Istanbul
Het verdrag van de Raad van Europa geldt in Nederland sinds 2016 en verplicht staten geweld tegen vrouwen te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen. Het omschrijft gender als de maatschappelijk bepaalde rollen en gedragingen die een samenleving passend acht voor vrouwen en mannen. Over die omschrijving ontstond strijd. Het Bulgaarse Constitutionele Hof verklaarde het verdrag in 2018 in strijd met de grondwet, en Turkije trok zich in 2021 terug. De Europese Unie trad in 2023 als geheel toe.
Cijfers
In Nederland worden per jaar enkele tientallen vrouwen gedood, in de meeste gevallen door een partner of ex-partner. De internationale telling van gedode transgender personen, die TGEU jaarlijks publiceert, laat zien dat verreweg de meeste gevallen zich in Latijns-Amerika voordoen en dat veel slachtoffers in de prostitutie werkten. De twee soorten cijfers zijn moeilijk te vergelijken, omdat ze op een verschillende manier worden verzameld. Juridische procedures voor vrouwen, onder meer over seksuele intimidatie, voert in Nederland Bureau Clara Wichmann.
Registratie van geslacht
Om geweld tegen vrouwen te kunnen meten, moet vaststaan wat er wordt geteld. Als politie en justitie het geslacht registreren dat iemand zelf opgeeft, kunnen cijfers over daders en slachtoffers verschuiven, zeker bij delicten die bijna alleen door mannen worden gepleegd. In het Verenigd Koninkrijk adviseerde een onafhankelijk onderzoek onder leiding van hoogleraar Alice Sullivan in 2025 om in overheidsstatistieken het biologische geslacht vast te leggen, zo nodig naast genderidentiteit. Een samenvatting van dat rapport staat op vrouwenruimtes.nl. Korte nieuwsberichten over afzonderlijke zaken, vaak op basis van rechtbankverslagen en lokale media, verzamelt de Engelstalige site Women Are Human. Zie ook trans en veiligheid van vrouwen, vrouwenopvang en zelfidentificatie en gender en gevangenis.