Amnesty International en trans-rechten

Amnesty International voert campagne voor LHBTI-rechten en specifiek voor transgender rechten.

Standpunt

Amnesty International voert campagne voor LHBTI-rechten en specifiek voor transgender rechten. De organisatie benadrukt dat transgender personen onder bestaande mensenrechtenstandaarden beschermd moeten worden, onder andere tegen geweld, ongelijke behandeling en gedwongen medische ingrepen voor juridische erkenning.

Rapporten

Amnesty publiceert onderzoek naar de situatie van transgender personen, bijvoorbeeld het rapport over juridische erkenning in Europa dat hieronder wordt besproken.

Discussie

Amnesty International USA noemde op 18 juni 2025, na de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof in U.S. v. Skrmetti, het weigeren van medisch noodzakelijke zorg aan transgender adolescenten discriminerend en schreef dat een verbod op die zorg levens in gevaar brengt (vertaald; bron); zie ook de VS. Amnesty International UK en Liberty reageerden op 3 december 2020 teleurgesteld op een uitspraak van het Britse High Court over puberteitsremmers en schreven dat jonge transgender personen niet minder toegang tot zorg mogen krijgen omdat ze transgender zijn (bron); zie ook het Britse besluit van 2024. Deze stellingname wordt door sommige feministische en kritische groepen bekritiseerd.

Organisatie en financiering

Amnesty International ontstond in 1961 met de oproep 'The Forgotten Prisoners' van de Britse advocaat Peter Benenson in The Observer van 28 mei 1961 (bron). Volgens de eigen opgave doneerden in 2023 ruim 1,7 miljoen mensen en bedroegen de inkomsten 370 miljoen euro. Van dat bedrag is 91 procent niet aan een bepaald doel gebonden. Amnesty stelt onafhankelijk te zijn van instellingen, ideologieën, economische belangen en religies (bron).

Rapport over juridische erkenning

In februari 2014 publiceerde Amnesty het rapport The state decides who I am over de juridische erkenning van transgender personen in Europa. Het rapport behandelt zeven landen: Denemarken, Finland, Frankrijk, Noorwegen, België, Duitsland en Ierland. In de eerste zes noemt Amnesty de procedures in strijd met fundamentele rechten; in Ierland bestond nog geen procedure (bron). Amnesty bekritiseerde dat erkenning vaak afhankelijk was van een psychiatrische diagnose, van medische ingrepen die tot onvruchtbaarheid leiden en van de eis dat de aanvrager ongehuwd is. De organisatie pleit voor een snelle, toegankelijke en transparante procedure die uitgaat van de eigen beleving van de aanvrager. Hoe de procedure in Nederland is geregeld, staat bij geslachtsregistratie wijzigen.

Kritiek en het standpunt over minderjarigen

Op 10 april 2024 reageerden Amnesty International UK en de burgerrechtenorganisatie Liberty gezamenlijk op de Cass Review. Zij stelden dat het rapport als wapen werd ingezet door mensen die desinformatie verspreiden over zorg voor jonge transgender personen. Volgens Amnesty moeten alle kinderen tijdig toegang hebben tot gespecialiseerde zorg (bron). Critici wijzen erop dat de Cass Review zelf concludeerde dat de onderbouwing van vroege puberteitsremming onduidelijk is. In november 2020 ondertekende Amnesty Ierland een open brief waarin media en politici werd gevraagd geen 'legitieme vertegenwoordiging' meer te bieden aan mensen met wat de brief 'bigoted beliefs' (onverdraagzame opvattingen) noemde. Iseult White, die zich in haar brief kleindochter noemt van Seán MacBride, medeoprichter van Amnesty, schreef op 26 november 2020 in een ingezonden brief in The Irish Times dat zo'n oproep 'een verlammend effect op de samenleving' heeft (vertaald; bron). Amnesty antwoordde volgens de weergave op de blog van Michael Nugent dat de brief vraagt om aan zulke opvattingen geen legitimiteit te verlenen en ze niet als legitiem voor te stellen (bron). Wat zulke oproepen met het debat doen, beschrijft transgemeenschap.nl in een stuk over wie er mag spreken. Zie ook de Cass Review, internationale rechten en TGEU.

Veelgestelde vragen