Steensma 2013 — desistance bij kinderen

Steensma en collega's volgden in Amsterdam een cohort van kinderen met genderdysforie en publiceerden in 2013 in het Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry hun bevindingen over factoren die voorspellen of dysforie aanhoudt (persistence) of verdwijnt (desistance) tussen kindertijd en adolescentie.

Het hoofdartikel over dit onderwerp is Desistance.

Onderzoek

Steensma en collega's volgden in Amsterdam een cohort van kinderen met genderdysforie en publiceerden in 2013 in het Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry hun bevindingen over factoren die voorspellen of dysforie aanhoudt (persistence) of verdwijnt (desistance) tussen kindertijd en adolescentie.

Belangrijkste bevindingen

Bij een meerderheid van de onderzochte kinderen verdween de dysforie rond de start van de puberteit. Factoren die geassocieerd waren met persistentie waren onder meer: intensiteit van de dysforie, sociale transitie in de kindertijd, leeftijd bij eerste presentatie en cognitieve en affectieve cross-gender identificatie.

Betekenis voor beleid

De studie wordt in beleidsdiscussies over jeugdgenderzorg veel aangehaald, onder meer in de Cass Review. Het wijst op het belang van zorgvuldig differentiëren in welke kinderen baat zouden hebben bij medische interventie volgens het Dutch Protocol. Welke stappen ouders en jongeren kunnen zetten voordat een medisch traject begint, staat in het stappenplan van transkompas.nl.

Cijfers

De onderzoekers volgden 127 jongeren die vóór hun twaalfde bij de Amsterdamse genderpoli waren aangemeld. Bij 47 van hen hield de genderdysforie aan in de adolescentie; zij meldden zich opnieuw bij de kliniek voor behandeling. De andere 80 deden dat niet en werden als desisters geteld. Eerdere studies uit Nederland en Canada vonden vergelijkbare of hogere percentages kinderen bij wie de dysforie verdween. Recente Duitse verzekeringsdata wijzen eveneens op een lage stabiliteit van de diagnose bij jongeren.

Kritiek op de telling

Een groep onderzoekers onder leiding van Julia Temple Newhook bekritiseerde in 2018 de desistance-studies. Kinderen die niet terugkwamen bij de kliniek werden als desisters geteld, terwijl niet van allen bekend was hoe het met hen ging. Ook waren de diagnostische criteria in die jaren ruimer dan nu. Kenneth Zucker antwoordde dat het beeld ook overeind blijft als alleen de kinderen worden meegeteld van wie de uitkomst bekend is. Zie verder watchful waiting.

Veelgestelde vragen